Teleurstellend debat werken naar vermogen
John Swelsen
De commissie CEESS vergaderde afgelopen maandag over de vertaling van het Arnhems college van B&W van de Wet werken naar vermogen en het 1100 banenplan. Alhoewel, van het laatste was in de discussie niets meer te beluisteren. Een teleurstellend debat was het gevolg waarin zelfs de vervangende wethouder nat ging met onwaarheden.
Ik mag hopen dat er weinig uitvoerders uit het werkveld van bemiddeling en sociale zekerheid het debat hebben gevolgd afgelopen maandag want die zouden terstond het vertrouwen in hun vertegenwoordigers en bestuurders hebben opgegeven. Het leek aardig te beginnen, Ria Peters van GroenLinks benoemde een aantal zorgpunten vanuit haar fractie die ook binnen het bereik van het gemeentelijk beleid liggen. Laat voorop staan, in de nieuwe Wet werken naar vermogen, waarvan de ingangsdatum gepland is op 1 januari 2012, is die ruimte beperkt. Het kabinet heeft het geheel redelijk dichtgetimmerd en levert een beperkte financiële bijdrage. Dat is ook de reden dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hierover met het kabinet geen bestuursakkoord heeft gesloten.
Na Peters ontstond langzamerhand de verwarring. Desiree Egberts van de SP onderschreef de kritische kanttekeningen van GroenLinks en voegde nog een paar sneren aan het adres van de regering toe. Niet relevant maar tot dan nog geen onwaarheden. Vervolgens echter vloog men links en rechts uit de bocht. Waar Peters en Egberts de voorwaarde van aanvulling tot het minimumloon wilden regelen ontstond een discussie over het instrument loondispensatie. Dit wordt nu al op grote schaal toegepast binnen de Wajong-doelgroep en is een zinvol instrument om werkgevers te compenseren voor de niet-geleverde produktiviteit van mensen met een arbeidshandicap. Feitelijk werkt het systeem van de Sociale Werkvoorziening ook zo, mensen werken tegen een CAO-loon maar de overheid legt geld bij. Het verschil is alleen dat loondispensatie zowel binnen de overheid als het bedrijfsleven kan worden toegepast. Het argument van Nico Wiggers (Zuid Centraal) dat er tweederangswerkgevers en -werknemers ontstaan is dan ook onterecht. Van Burgstede (CDA) leek op de goede weg met haar betoog dat het kansen biedt aan mensen die anders niet aan de slag zouden komen maar helaas liet ze de zorgpunten die er wel degelijk in dit wetsvoorstel zitten achterwege. Toen wethouder Leisink, als vervanger van de eigenlijke portefeuillehouder wethouder Van Wessem de fout inging ontspoorde de discussie helemaal. Onterecht suggereerde Leisink dat er waarschijnlijk geen mogelijkheden zijn om mensen het minimumloon te betalen. De memorie van toelichting op de Wet zegt het volgende:
De gemeente vult het inkomen van mensen die werken met loondispensatie en die recht hebben op een WWNV-uitkering via een aanvullende uitkering aan tot maximaal 100 procent van het minimumloon. Het loon en de aanvulling samen kunnen tijdelijk minder zijn dan 100 procent van het minimumloon. Dit stimuleert mensen om zich verder te ontwikkelen. De financiële prikkel maakt meer werken lonend. Een hogere productiviteit leidt immers tot een hoger inkomen.
Daaruit is geen verplichting op te maken, hier zit nou juist de (beperkte) gemeentelijke beleidsvrijheid. Overigens zou bij een eventuele verplichting van een tijdelijke aanloopperiode waarin maar tot een x-percentage van het minimumloon zou mogen worden aangevuld een symbolische termijn van 1 maand in de gemeentelijke verordening kunnen worden opgenomen.
Het is maar hoe serieus de gemeenteraad zichzelf neemt en of de bereidheid er is om de randen op te zoeken. Het gebrek aan inhoudelijke kennis van de materie, bij een deel van de commissie, doet echter het ergste vermoeden. De surrealistische discussie over de loondispensatie maakte dat er over het 1100 banenplan geen woord werd gewisseld. Is het realistisch, haalbaar? Gaat het over 1100 minder uitkeringsgerechtigden of 1100 banen (een groot verschil), wordt de aandacht verlegd naar de meest kansrijken binnen Wwb en Wwnv? Heel veel vragen zijn over dit plan nog te stellen.
Martijn Leisink op zondag 25 maart 2012 om 0:35 uur
Artikel 10c Loondispensatie
1. Indien een werkgever voornemens is een dienstbetrekking aan te gaan met een persoon die behoort tot de doelgroep loondispensatie, vermindert het college de hoogte van de aanspraak van die persoon op een geldelijke beloning voor de verrichte arbeid tot de loonwaarde, in afwijking van hetgeen bij en krachtens de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag is bepaald.
(...)
Artikel 10d Aanvullende uitkering
1. Zolang de hoogte van de aanspraak op een geldelijke beloning voor de verrichte arbeid onder toepassing van artikel 10c, eerste lid, is verminderd, verstrekt het college aan de werknemer algemene bijstand in de vorm van een aanvullende uitkering. Artikel 31, tweede lid, onderdelen n en r, zijn niet van toepassing op de inkomsten uit de dienstbetrekking waarop artikel 10c van toepassing is.
2. De hoogte van de aanvullende uitkering bedraagt, in afwijking van artikel 19, eerste lid, onderdeel a, en tweede lid:
U x (A-B+AK) – C waarbij:
U staat voor:
a. 1 in geval van een gezin,
b. 0,875 in geval van een alleenstaande ouder van 21 jaar of ouder,
c. 0,625 in geval van een alleenstaande van 21 jaar of ouder dan wel een alleenstaande ouder van 18, 19 of 20 jaar, dan wel,
d. 0,375 in geval van een alleenstaande van 18, 19 of 20 jaar,
A staat voor de op de werknemer van toepassing zijnde norm, bedoeld in artikel 21, respectievelijk, indien de werknemer alleenstaande of alleenstaande ouder is, de norm die op hem van toepassing zou zijn indien hij gehuwd zou zijn met iemand van dezelfde leeftijd,
B staat voor inkomsten in de desbetreffende kalendermaand uit de dienstbetrekking waarop artikel 10c van toepassing is,
AK staat voor arbeidskorting, en
C staat voor overige inkomsten in de desbetreffende kalendermaand.
3. In afwijking van het tweede lid staat U voor 1 voor de alleenstaande ouder en de alleenstaande:
a. van wie gedurende een periode van ten minste zeven jaar de hoogte van de aanspraak op een geldelijke beloning voor de verrichte arbeid onder toepassing van artikel 10c, eerste lid, is verminderd; en
b. die de leeftijd van 27 jaar heeft bereikt,
tot het moment dat diens inkomsten uit de dienstbetrekking waarop artikel 10c van toepassing is minder zijn dan de loonwaarde.
4. In afwijking van het tweede en derde lid kan het college op aanvraag van de werknemer de hoogte van U op 1 stellen, indien:
a. gedurende een periode van ten minste vijf jaar diens hoogte van de aanspraak op een geldelijke beloning voor de verrichte arbeid in dezelfde functie onder toepassing van artikel 10c, eerste lid, met eenzelfde percentage is verminderd;
b. er geen perspectief is op verdere verbetering van de loonwaarde.
5. In afwijking van het tweede lid wordt, tenzij op grond van het derde of vierde lid U voor 1 staat of op 1 is gesteld, tot en met 2 031 voor de alleenstaande de factor AK vervangen door:
, waarbij AK staat voor arbeidskorting.
(...)