Arnhemse mysteries
Peter Bierhaus
Mijn vader had vroeger een groot, dik boek over ‘De Slag om Arnhem’. Als jongetje zat ik daar vaak in te kijken. Het meest fascinerend vond ik de foto’s waarop ik Engelse soldaten zag lopen in straten die ik kende. De Utrechtsestraat, bijvoorbeeld. Ik herinner me een foto met Engelse soldaten die dicht langs de oude panden sluipen, omhoog kijkend om te zien of er geen Duitse scherpschutters op de daken zitten.
Ik was misschien twaalf toen ik me begon te beseffen dat nog maar zo’n 25 jaar geleden in die straat waar ik weleens doorheen fietste, die soldaten een zware strijd vochten. Wat een raar idee vond ik dat. Die oorlog kwam dan ineens heel dichtbij. Ik denk er nog altijd aan als ik daar loop.
Nog zo één: ik vind het grappig dat in Australië een groot gebied Arnhemland heet. Dit is zo omdat in 1623 het Nederlandse schip De Arnhem daar de kust verkende. Het schip was vernoemd naar Arnhem. Tot zo ver Wikipedia. Maar de grote vraag is: waarom was dit schip naar Arnhem vernoemd? Was het een VOC-schip? Maar die VOC zat toch in het westen van het land? Waarom dan een schip vernoemen naar het (toen nog) nietige plaatsje Arnhem? Was de eigenaar Arnhemmer? Of de schipper? Ik weet het niet. Maar zou het willen weten. Weet iemand het wel? Ik houd me aanbevolen!
Nog een ‘mysterie van Arnhem’: ooit las ik een prachtig verhaal over een zekere Piet Karbiet (of Carbiet). Begin vorige eeuw schijnt hij jarenlang op 31 december met z’n bakfiets van ‘t Broek naar de Spijkerlaan te zijn gefietst, met een zelfgeknutselde vuurwerkbom. Die bracht hij daar iets voor twaalven tot ontploffing. Hij dacht wel dat ze ‘t helemaal tot in Duitsland konden horen. Een gat in het wegdek van de Spijkerlaan was elk jaar weer het gevolg. Op een gegeven moment kwam hij niet meer. Hij had bij het fabriceren van de bom in z’n schuurtje, zichzelf opgeblazen. De ontploffing was zo hevig geweest, dat van Piet en het schuurtje niets was teruggevonden. Slechts zijn trouwring had de klap overleefd. Zo luidde ongeveer het verhaal. Maar ik kan het nergens meer vinden. Klopt het verhaal? Wie weet er meer van?
Als die honderdduizenden verhalen uit de overlevering geven de stad reliëf. Maken het huidige, tastbare Arnhem nog meer Arnhem. Dat vind ik nou mooi.
Journalist Peter Bierhaus zal van nu af aan zijn visie op Arnhem niet alleen op zijn eigen site, maar ook hier met ons delen.
Paul Clappers op vrijdag 15 juni 2012 om 13:32 uur
In de mail deze prachtige foto’s van de Utrechtsestraat: