Analyse: machtspolitiek doet D66 en SP de das om

B&W in 2014. Van Links naar rechts: gemeentesecretaris Caroline van der Wiel (vertrokken), D66-wethouder Hans Giesing (vertrokken), D66-wethouder Martijn Leisink, burgemeester Herman Kaiser (vertrokken), SP-wethouder Alex Mink (vertrokken), CDA-wethouder Ine van Burgsteden, SP-wethouder Gerrie Elfrink. Niet op de foto: GroenLinks-wethouder Henk Kok (vertrokken).

ARNHEM – Eind deze maand wordt een nieuwe burgemeester in Arnhem benoemd. Die burgemeester komt terecht in een politiek landschap dat in drie jaar tijd te maken kreeg met twee collegebreuken, vier opgestapte wethouders en een opgestapte burgemeester. Welkom in politiek Arnhem.

Volgens veel politieke volgers is de puinhoop van deze bestuursperiode een direct gevolg van de machtspolitiek die vanuit de twee grootste partijen in de gemeenteraad wordt gevoerd.

D66 en SP, samen goed voor 16 zetels, vormen het motorblok van het stadsbestuur. De lijnen tussen de twee partijen zijn kort en samen hebben D66 en SP op hoofdlijnen de afgelopen drie jaar de koers bepaald.

De kleinere collegepartijen – CDA, maar vooral GroenLinks en later ChristenUnie – hebben in het beleid maar weinig invloed gehad. Het is meermalen voorgekomen dat D66 en SP voorafgaand aan een gemeenteraadsvergadering onderling zaken hebben afgestemd zonder daar de kleinere coalitiepartners van op de hoogte te stellen.

Toen fractievoorzitter Addy Plieger van de ChristenUnie een paar maanden na de toetreding van de ChristenUnie tot B&W tijdens een raadsvergadering ontdekte dat zij niet als volwaardige coalitiepartner werd gezien, heeft zij in de wandelgangen van het stadhuis woedend uitgeroepen: “Als het zo moet, dan hoeft het voor mij niet. Dan stappen we nu uit B&W.”

Alles bij elkaar heeft het toch nog anderhalf jaar geduurd voor de ChristenUnie die stap uiteindelijk genomen heeft.
Fractievoorzitter Addy Plieger: “Tot onze spijt blijkt keer op keer dat constructieve samenwerking ver te zoeken is.”

He-le-maal klaar
Uit alle geruchten en verhalen die achter de schermen rondverteld worden, was een jaar geleden al duidelijk dat de ChristenUnie he-le-maal klaar was met D66 en SP. Als de helft van de geruchten over de gang van zaken een kern van waarheid heeft, dan is het een wonder dat het toch nog zo lang geduurd heeft voor de ChristenUnie uit B&W is gestapt.

De ChristenUnie had kunnen leren van de ervaringen van haar voorganger GroenLinks, die eerder tegen precies dezelfde problemen aanliep. Een goed voorbeeld vormt de aanleiding voor het vertrek van GroenLinks uit B&W.

In het bestuursakkoord staat dat vastgehouden moet worden aan de gebiedsvisie over Stadsblokken-Meinerswijk. D66 en SP kozen echter voor Eilanden 2.0 inclusief de bouw van 350 woningen. GroenLinks bracht daar tegenin dat woningbouw haaks staat op de Gebiedsvisie. Maar wat D66 en SP betreft kon GroenLinks slikken of opstappen. GroenLinks koos voor het laatste.

‘Met de Stad’
De machtspolitiek van D66 en SP is ook te zien in de besluitvorming. Er wordt bestuurd vanuit de bekende ivoren toren, zonder voeling te hebben met de stad.

Hoewel het bestuursakkoord de titel ‘Met de Stad’ heeft meegekregen, worden controversiële besluiten zonder al te veel inspraak doorgedramd.

Van Wijken Weten, de verplaatsing van de markt, het bebouwen van het Kerkplein, Stadsblokken-Meinerswijk, een nieuw filmhuis, diftar: er zijn nogal wat besluiten genomen waarbij inwoners het gevoel hebben dat er onvoldoende naar ze geluisterd wordt.

Verbazing
Wie hierover met D66-ers en SP-ers in Arnhem in gesprek gaat, ontmoet verbazing. Zij herkennen zich totaal niet in het beeld van machtspolitiek en het doordrukken van plannen. Beide partijen bewieroken elkaar en zijn zelf van mening dat zij, zowel binnen de politiek als daarbuiten, enorm gewaardeerd worden voor de prestaties die zij leveren.

Achter de schermen klinkt in de wandelgangen het idee dat D66 en SP na de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 voldoende zetels overhouden om ook in de volgende bestuursperiode de leidende partijen in B&W te zijn.

De SP zou misschien 2 of 3 zetels verliezen, maar D66 zou 1 of 2 zetels kunnen winnen, verwachten de twee partijen. Dan kunnen ze samen verder.

Of die gedachte realistisch is, zal na maart 2018 blijken. De ervaring leert dat Arnhemse kiezers partijen die besturen vanuit machtspolitiek genadeloos afstraffen. Vraag dat maar aan de PvdA. Bovendien: welke partij zou nu nog met D66 en SP willen besturen?

Zie ook:
ChristenUnie stapt uit college van B&W
B&W gaat hoogstwaarschijnlijk door als minderheidscollege

Reacties