De plannen die sneuvelden: het Nationaal Historisch Museum

In de zomerserie ‘De plannen die sneuvelden’ blikken we terug op ambitieuze Arnhemse bouwplannen uit het verleden die het niet haalden. Vandaag: het Nationaal Historisch Museum.

Het idee kwam van SP-leider Jan Marijnissen: Zou het niet mooi zijn als de geschiedenis van Nederland werd tentoongesteld in een apart Rijksmuseum?

Het idee van Marijnissen werd omarmd en al snel ging het niet meer om de vraag óf het Nationaal Historisch Museum (NHM) er zou komen, maar wáár het zou komen. En die vraag zou de gemoederen nog jaaaren bezighouden.

Amsterdam, Den Haag en Arnhem wilden het alle drie wel hebben. Den Haag zette zichzelf buitenspel door te kiezen voor het Malieveld. Willem van Oranje bleek in 1574 echter bepaald te hebben dat het Malieveld nooit bebouwd mocht worden.

Veel mensen neigden naar Amsterdam. Zij hadden echter niet gerekend op de gelikte presentatie van directeur Jan Vaessen van het Openluchtmuseum in Arnhem.

Hij zag een gebouw voor zich waar mensen langs vijftig vensters door de geschiedenis heen gevoerd werden: de canon van Nederland. Het gebouw waarin dat museum gehuisvest zou moeten worden oogde spectaculair. Het kon prima neergezet worden op de parkeerplaats van het Openluchtmuseum.

En dus koos de regering tot verrassing van iedereen voor Arnhem. Er was de lieve som van 50 miljoen euro beschikbaar om het museum te realiseren, dat 250.000 bezoekers per jaar moest trekken. Wat zou er in godsnaam nog fout kunnen gaan?

Nou: heel wat. Erik Schilp, directeur van het Nationaal Historisch Museum, zag niks in de locatie naast het Openluchtmuseum. Hij zou het museum het liefst in Amsterdam zien, maar als het dan toch Arnhem moest: zou de Rijnkade naast de John Frostbrug dan niet een betere optie zijn?

De keuze voor de plek werd verdedigd met een verwijzing naar diverse vensters in de Canon van Nederland: de John Frostbrug symboliseerde natuurlijk de tweede wereldoorlog. De Rijn voor de deur stond symbool voor de strijd tegen het water, en waren daar vroeger niet de Bataven op hun boomstammen Nederland komen binnendrijven?

Burgemeester Krikke voerde namens de gemeente campagne voor de nieuwe locatie, maar werd gedwarsboomd door haar voorgangers Paul Scholten en de onlangs overleden Job Drijver.
Beide oud-burgemeesters vonden dat het museum toch beter bij het Openluchtmuseum gevestigd kon worden.

Ook binnen de Tweede Kamer was onenigheid. Minister Plasterk koos voor de Rijnkade, maar werd teruggefloten door een kamermeerderheid, die koos voor de oorspronkelijke locatie naast het Openluchtmuseum.

Meteen na het besluit van de Tweede Kamer bleek de parkeerplaats van het Openluchtmuseum veel te klein. Want waar moesten de bezoekers van het NHM en van het Openluchtmuseum hun auto parkeren als het NHM op de parkeerplaats zou worden neergezet?

De oplossing werd gevonden in een ondergrondse parkeergarage. Het prijskaartje dat aan die garage hing bedroeg 60 miljoen euro: 10 miljoen euro meer dan er voor het hele museum beschikbaar was…

Er werd nog wat heen en weer gedimdamd, maar eigenlijk was op dat moment al duidelijk dat het NHM een doodgeboren kindje was. Een jaar later trok staatssecretaris Halbe Zijlstra de stekker uit het museum.

Er werd nog een halfslachtige poging gedaan om een virtueel museum op te zetten en er werd een tijd lang een soort van Nationaal Historisch Museum gevestigd in een kerk in Amsterdam. Maar ook daar werd na korte tijd de stekker uit getrokken.

Het enige dat al die jaren overeind bleef staan, was de Canon van Nederland. Die krijgt volgend jaar alsnog haar eigen plek. In het Openluchtmuseum.

Reacties

1 reactie on "De plannen die sneuvelden: het Nationaal Historisch Museum"

  1. EEUWIG ZONDE dat door politiek gekissebis dit unieke museum Arnhem is ontglipt.

    Dit is 100% te wijten aan ons incapabele stadsbestuur dat al vele jaren geen richting, visie en uitvoering aan plannen kan geven.

    Ongetwijfeld kan straks hier zelfs het unieke plan Eilanden 2.0 aan toegevoegd worden.

    Arnhem, stad van de steeds meer gemiste kansen.

    En diegenen die denken dat ze “gewonnen” hebben door al die plannen tegen te houden zouden eens moeten kijken wat er nu voor terugkomt, als er al iets voor terugkomt.

    Kijk naar de ontwikkelingen en armetierige architectuur van Kerkplein, Bartokblok en zelfs een deel van het Paradijs en nog maar te zwijgen over het betonnen bakje waar straks de Jansbeek doorheen moet gaan stromen. Middelmaat troef!
    Het had allemaal veel beter kunnen zijn. Herinnert u zich nog het prachtige Paradijs plan van Sjoerd Soeters?
    Ga ook maar eens kijken in Den Boch, dáár weten ze wel hoe ze hoogstedelijke nieuwbouw op een zeer geslaagde wijze en op hoog kwaliteitsniveau kunnen inpassen in de oude binnenstad.

    Maar hier bepalen dorpelingen dat alles moet blijven zoals het is.

Geef een reactie

Je mailadres wordt niet gepubliceerd.


*