Overleeft wethouder Elfrink het Musis-debat?

(Foto: Eimereiland.nl.)

ARNHEM – Vanavond vindt in de gemeenteraad een interpellatiedebat plaats over de budgetoverschrijdingen bij Musis.

Het debat is aangevraagd door oppositiepartijen PvdA, VVD, ChristenUnie en Arnhem Centraal nadat gebleken is dat er sprake is van forse budgetoverschrijding bij Musis.

Op 10 juli van dit jaar liet SP-wethouder Elfrink een kritische gemeenteraad weten dat er “op dit moment niet meer geld is uitgegeven dan u ons heeft meegegeven.”

Tien dagen later bleek dat er een tekort is van 700.000 euro. En dat bedrag kan nog oplopen tot 1,2 miljoen euro.

De gemeenteraad heeft de afgelopen twee jaar bovendien regelmatig aan Elfrink laten weten dat zij bij een dreigende budgetoverschrijding vooraf op de hoogte wilde worden gebracht, en niet achteraf voor het blok gezet wilde worden.

Kortom: Elfrink heeft iets uit te leggen en het is de vraag of zijn antwoorden de gemeenteraad kunnen overtuigen. Grofweg zijn er drie mogelijkheden waarop het debat van vanavond zou kunnen aflopen.

1. Elfrink overtuigt de gemeenteraad
Wethouder Elfrink is een politiek dier. Hoewel hij in de afgelopen 7,5 jaar dat hij wethouder is regelmatig de grenzen van zijn macht heeft opgezocht, weet hij erg goed wat hij wel en wat hij niet kan maken.

Het niet juist en niet volledig informeren van de gemeenteraad is niet een fout die past bij de ervaren Elfrink, die als machtsdenker bovendien goed beseft dat hij op dit moment wethouder is in een minderheidscollege en dus relatief kwetsbaar is als hij de gemeenteraad tegen de haren instrijkt.

Het is dus mogelijk dat Elfrink vanavond op de proppen komt met een uitleg voor het ontstane tekort waaruit blijkt dat hij te maken had met overmacht en dingen die buiten zijn invloedssfeer lagen.

De kans dat Elfrink de budgetoverschrijding niet heeft zien aankomen, lijkt onwaarschijnlijk. Het is echter mogelijk dat een meerderheid van de gemeenteraad de uitleg van Elfrink (morrend) accepteert.

2. De gemeenteraad zegt het vertrouwen in Elfrink op
De tweede mogelijkheid waarop het debat over Musis eindigt, is met het indienen van een motie van wantrouwen. Een wethouder die de raad onjuist en onvolledig informeert, begaat een politieke doodzonde.

Wanneer de gemeenteraad vanavond na de uitleg van de SP-wethouder concludeert dat Elfrink niet eerlijk is geweest, ligt het voor de hand dat er een motie van wantrouwen tegen hem wordt ingediend.

Als dat gebeurt, is het de vraag of die motie van wantrouwen een meerderheid haalt of niet. Het lijkt uitgesloten dat collegepartijen SP en D66 (samen 16 zetels) zo’n motie zullen steunen.

De band tussen SP en D66 is innig. De partijen vormen samen het motorblok van het college van B&W dat deze periode al twee collegebreuken en het opstappen van vier wethouders meemaakte.

Wanneer het CDA, de derde collegepartij, en een van de oppositiepartijen een eventuele motie van wantrouwen niet steunt, kan Elfrink gewoon aanblijven als wethouder.

Maar als zo’n motie wel een meerderheid haalt, moet Elfrink opstappen.

Of het debat van vanavond eindigt met een motie van wantrouwen en of zo’n motie vervolgens wordt aangenomen, is vooraf nog niet te zeggen. Dat zal vanavond in de loop van het debat gaan blijken.

3. Treurnis of afkeuring
Naast het indienen van een motie van wantrouwen, is het ook mogelijk dat de gemeenteraad kiest voor het indienen van een motie van treurnis. Zo’n motie heeft geen directe gevolgen voor Elfrink, maar is een teken van de gemeenteraad dat zij de handelswijze van de wethouder niet op prijs stelt.

Voor een motie van treurnis wordt vaak gekozen wanneer in het debat duidelijk wordt dat een motie van wantrouwen onvoldoende steun geniet in de raad.

Een motie van treurnis die wel een meerderheid haalt, geniet vaak de voorkeur boven een motie van wantrouwen die geen meerderheid haalt. Hetzelfde geldt voor een motie van afkeuring, die qua lading tussen een motie van treurnis en een motie van wantrouwen in zit.

Elfrink zal zijn schouders ophalen als het debat eindigt met een motie van treurnis of een motie van afkeuring.

De ervaring van afgelopen jaar laat zien dat de Arnhemse gemeenteraad eerder een motie van wantrouwen indient; ook als duidelijk is dat die motie geen meerderheid haalt. Vorig jaar kwam een motie van wantrouwen tegen wethouder Mink enkele stemmen tekort voor een meerderheid.

Kortom:
Het zal van het verloop van het debat van vanavond afhangen hoe de politieke toekomst van wethouder Elfrink eruit gaat zien. Het debat kan verschillende kanten uit en het is niet te zeggen welke kant dat zal zijn.

Wat Elfrink in ieder geval niet helpt, is dat hij buiten D66 weinig politieke vrienden meer over heeft. Anders dan bijvoorbeeld CDA-wethouder Ine van Burgsteden, die vorig jaar onder vuur kwam door onrust bij Presikhaaf Bedrijven, heeft Elfrink nog maar heel weinig krediet bij de fracties in de gemeenteraad.

Veel raadsleden zijn Elfrink liever kwijt dan rijk. Elfrink wordt door veel mensen gezien als een belangrijke oorzaak voor de chaos in de Arnhemse bestuurscultuur.

In theorie bestaat ook nog de mogelijkheid dat Elfrink zelf opstapt. Maar dat is alleen een theoretische kans. Het is onwaarschijnlijk dat de straatvechter Elfrink niet de strijd met de gemeenteraad aangaat.

Maar gerust op de uitkomst zal Elfrink niet zijn. Een indicatie van de stemming van Elfrink is altijd hoe vaak hij aan de microfoon loopt te frutselen. Hoe meer Elfrink met de microfoon in de weer is, hoe nerveuzer hij is.

Vanavond wellicht voor de laatste keer.

Reacties