Analyse: politieke rol van SP-er Gerrie Elfrink is uitgespeeld

ARNHEM – Een beetje beduusd en schaapachtig lachend stond SP-lijsttrekker Gerrie Elfrink gisteravond aan de bar van het stadhuis. Alsof de realiteit van de verkiezingsuitslag nog niet helemaal tot hem was doorgedrongen.

Het stond er toch echt, op het grote scherm in de stadhuishal: de SP van acht naar drie zetels. Vijf zetels verlies.

Een grote partij die bij de verkiezingen ruim de helft van haar zetels kwijtraakt is een afstraffing die we in de Arnhemse politiek niet eerder hebben meegemaakt.

Hoewel veel politieke kenners er vooraf vanuit gingen dat de SP, in de woorden van oud-SP-wethouder Alex Mink, “electoraal de hersens wordt ingebeukt” dacht Elfrink zelf dat het allemaal wel los zou lopen.

Feestdag
“Het is vandaag een feestdag” had hij de vrijwilligers van de SP aan het begin van de verkiezingsavond nog voorgehouden in het eigen partijpand.

“Ik hoor juist van veel mensen dat zij wel klaar zijn met het Gerrie bashen”, tekende NRC Handelsblad op. “We hebben veel goede dingen gedaan voor de stad. Als we niets hadden gedaan, was het hier een puinhoop. Maar daar hoor je nooit wat over.”

Eerder op de dag had Elfrink nog aan de Gelderlander laten weten dat Arnhem gebrek heeft aan goede bestuurders. Bestuurders zoals hijzelf.

Die opmerking was in lijn met iets dat Elfrink afgelopen maandag tijdens het slotdebat van de Gelderlander zei: Alle goede dingen in Arnhem zijn te danken aan de goede bestuurders.

De zaal beloonde die opmerking door in lachen uit te barsten.

Politieke realiteit
Het toont aan dat Elfrink, met al zijn politieke instinct en ervaring, volledig was losgeraakt van de politieke realiteit.

Elfrink werd een half jaar geleden nog als belangrijkste schuldige aangewezen voor de verziekte bestuurscultuur in de stad in het rapport van hoogleraar Paul Frissen.

Intern had de SP het daarna over “dat rapportje”. De conclusies uit het rapport werden door de SP, met Elfrink voorop, niet serieus genomen. Dat rapportje kon eenvoudig opzij geschoven worden.

Dat “Gerrie bashen”; dat waren maar een paar individuen, was de heersende opinie binnen de SP. Dat kwam van een demoniserend opinie-websiteje als Arnhem Direct bijvoorbeeld. Verder waren er nog een paar azijnpissers, want die heb je altijd, maar dan hield het wel op.

De SP kon juist rekenen op heel veel steun in de stad! Dat was de gedachte binnen de bubbel waarin Elfrink zich bevond. Dat de afkeer tegen zijn beleid en zijn gedrag breed gedragen werd in de stad, was iets waar hij vanuit zijn bubbel geen zicht op had.

En dus droomde Elfrink tijdens de campagne van een verkiezingsuitslag waarin de SP het voortouw zou nemen.

“Als de SP de grootste is, kiezen wij voor linkse samenwerking met PvdA en GroenLinks”, aldus Elfrink. Elfrink geloofde echt dat de SP kans maakte om na de verkiezingen de grootste partij te zijn.

Dan zou hij gewoon weer wethouder worden in een nieuw college, en Arnhem laten zien hoe een goede bestuurder eruit ziet.

Elfrink dacht ook dat de PvdA en GroenLinks met hem zouden willen samenwerken. Dat zowel de PvdA als GroenLinks een paar maanden geleden nog hun vertrouwen in Elfrink hadden opgezegd door het indienen van een motie van wantrouwen was de SP-lijsttrekker schijnbaar alweer vergeten.

Doodshoofdaapje
Nu Bokito is verschrompeld tot een doodshoofdaapje zal ook bij Elfrink het besef doordringen dat zijn politieke rol in Arnhem is uitgespeeld.

Welke partijen de komende tijd het nieuwe stadsbestuur zullen vormen is niet zeker. Zeker is wel dat de SP daar geen deel van zal uitmaken. Een partij die zo ongenadig door de kiezer is afgestraft is in geen enkel scenario een serieuze kandidaat om toe te treden tot B&W.

Gezien het lage aantal zetels dat de SP nog over heeft, is er bovendien geen enkele reden om de SP uit te nodigen voor college-onderhandelingen.

Voor Elfrink rest daarom niets anders dan een rol aan de zijlijn, als fractievoorzitter van een kleine oppositiepartij.

Iedereen die Elfrink de laatste jaren van dichtbij heeft meegemaakt weet dat hij daar waarschijnlijk niet toe in staat is. Nou is zelfreflectie ook niet echt een sterk punt van de SP-leider, maar zelfs Elfrink zou moeten beseffen dat terugtreden als fractievoorzitter het verstandigste besluit is dat hij nu kan nemen.

De politieke rol van Elfrink is uitgespeeld. Arnhem kiest voor verandering. Nou de SP nog.

Reacties