Elektrisch Arnhem eert vader Nobelprijswinnaar Lorentz

Lex Kwee (co-creatie) maandag 20 juli 2009, 10:45

Categorie: Inspiratie | Kunst & Cultuur | Mensen Bekeken: 1196 keer

156 jaar geleden (op 18 juli 1853) werd op Steenstraat 82 in Arnhem Hendrik Antoon Lorentz geboren. Scholieren kennen de naam Lorentz van de Lorentzkracht, of van een van de scholen die naar hem zijn genoemd.

Hendrik Lorentz studeerde wis- en natuurkunde in Leiden, waar hij in 1878 (op 24 jarige leeftijd) werd benoemd tot hoogleraar theoretische natuurkunde. Als onderzoeker voorspelde Lorentz het bestaan het elektron, dat later werd ontdekt als het eerste elementaire deeltje. In 1902 ontving hij de Nobelprijs.

Van bloemkool tot elektron
Lorentz’ inspireerde veel andere natuurkundigen en legde met zijn onderzoek de basis voor de relativiteitstheorie van Albert Einstein. Dit is in 2008 nog herdacht met ‘Update Lorentz’, het Sonsbeek 2008 kunstwerk van Hans van Houwelingen.
In een 100 dagen durende performance onderging het Lorentz-monument in Park Sonsbeek een update met 142 namen van wetenschappers die voortbouwden op zijn baanbrekende onderzoek op het gebied van de elementaire deeltjes.
Minder bekend is dat de vader van Hendrik Lorentz in het Spijkerkwartier een tuindersbedrijf had, op het terrein dat nu Het Nieuwe Land heet.

De groentetuinen tussen de Steenstraat en de Boekhorstenstraat waren van belang voor de voedselvoorziening van de stad. Vooral de bloemkolen van tuinder Lorentz waren vermaard.
Een groep kunstenaars uit het Spijkerkwartier heeft daarom de Lorentz-route bedacht, een drietal muurschilderingen die refereren aan Lorentz. Dit is een vervolg van Plan Kaal, het opknappen van naargeestige plekken door middel van artistieke ingrepen. Plan Kaal maakt op verschillende manieren de betrokkenheid van de bewoners zichtbaat en legt daarbij steeds een relatie met de geografische, sociale en historische structuren van de wijk. Dat is o.a. te zien op de ‘filmposters’ op de hoek van de Steenstraat en Spijkerlaan met de wijk als decor en in de hoofdrollen bekende buurtbewoners.
De grootste muurschildering van de Lorentz-route verwijst naar de vader van Hendrik, die bekend stond om de bloemkolen die hij kweekte en daarmee zelfs prijzen won. De ‘bloemkool’ is te vinden op de muur van De Eigen Zaak en trekt inmiddels al bezoekers vanuit het hele land. Zo kwam op 18 juli, de geboortedag van Lorentz, een delegatie van Ruimtevolk op bezoek.

Pinot Gris
Ook elders wordt het verband tussen Lorentz en bloemkolen in leven gehouden. Zo prijkt op menige menukaart naast bloemkoolgerechten de Pinot Gris van Gustave Lorentz (Bergheim Elzas).

Reacties (2)

Marco Derksen 20 juli 18:13

Terug naar boven

Van bloemkool tot elektron, mooi verhaal Lex!

Jeroen Zwaal 28 juli 21:55

Terug naar boven

Mooi verhaal om te lezen, boeiend tot de laatste zin. Eigenlijk merk ik weinig van deze beroemde Arnhemmer, goed dat er nu met o.a. de bloemkolen van Pa Lorentz er weer wat meer aandacht naar deze ‘oude bekende’ gaat. De plaquette in de Steenstraat is overigens ook weinig opvallend…