NHM bij voorbaat een hopeloos project?
Marco Derksen (Upstream) zaterdag 16 mei 2009, 22:28
Categorie: Kunst & Cultuur | Media | Politiek Bekeken: 962 keer
De dagbladen kunnen er geen genoeg van krijgen, het gekissebis rondom het Nationaal Historisch Museum (NHM). Ook vandaag weer meer dan voldoende aandacht in de dagbladen. Eigenlijk zijn er maar twee stukken echt de moeite waard om te lezen en dat is de column van Bas Heijne in het NRC (gewoon leuk) en de brief van NHM-directeuren Byvanck en Schilp in Trouw. De rest is vooral een herhaling van wat we al hebben gelezen of gehoord. De website van de Gelderlander weet vandaag nog wel te melden dat Arnhem de voorbereiding voor de aankoop van grond voor de komst van het Nationaal Historisch Museum bij de John Frostbrug uitstelt tot na het kamerdebat. Lijkt me overigens niet meer dan logisch om daar even mee te wachten dus ook dat is eigenlijk non-nieuws.
Byvanck en Schilp geven in de brief in Trouw hun visie op de ontwikkelingen:
(...) In juli 2007 besluit minister Plasterk het nieuwe museum in Arnhem te vestigen. De Tweede Kamer gaat akkoord. In mei 2008 benoemt de minister een Raad van Toezicht, die zes maanden later een directie aanstelt. Het museum wordt onmiddellijk in een onafhankelijke stichting ondergebracht. De algemene consensus is immers dat cultuurinitiatieven zich het best kunnen ontplooien als ze onafhankelijk van de politiek kunnen opereren. Die onafhankelijkheid kan het beste worden gedefinieerd als een vrijheid van handelen binnen brede kaders gesteld door wet en parlement. De parlementaire kaders omvatten in ons geval dat we, zoals statutair is vastgelegd, een museum over de Nederlandse geschiedenis moeten bouwen in Arnhem.
De keuze voor Arnhem werd gemaakt op grond van argumenten die bij nader onderzoek verfijning verdienden. De belangrijkste daarvan, toegankelijkheid voor een groot publiek, onder andere door een relatie met het Openluchtmuseum was een argument dat indertijd met veel instemming van de Tweede Kamer was ontvangen. Om verscheidene redenen bleek de verwezenlijking van het museum op de aangewezen plek echter een langdurige en kostbare kwestie. Dat was een tegenslag. Maar hoe groot is eigenlijk de schade? Er is een goede alternatieve locatie aan de Rijnoever gevonden, die historisch interessant is, relatief goedkoop, snel te ontwikkelen en gemakkelijk te bereiken met het openbaar vervoer. Daarbij is de samenwerkingsbereidheid van beide instituten groot en ook zijn er legio gebieden waarop we intensief kunnen samenwerken. Het enige echte verschil met de oorspronkelijke locatie bedraagt een afstand van 5 kilometer. Dat is kennelijk een spoeddebat in de Kamer waard. Maar wat is daarbij dan het eigenlijke onderwerp?
We geloven niet dat de Tweede Kamer vindt dat de directie een onverstandig besluit heeft genomen. Daarvoor is althans tot nog toe in de vele interviews en artikelen geen enkel argument geleverd. In de gepubliceerde stukken lezen we eigenlijk alleen de met vage redenen omklede wens dat we terugkeren naar het oorspronkelijke plan. Maar de Kamer weet ook dat het onverstandig is te volharden in een plan waarvan ze zelf inmiddels heeft kunnen vaststellen dat het ongerijpt was.
Waarom dan alle ophef? Het is zeker dat een krachtige Haagse lobby alles er bij sleept om het museum naar Den Haag te krijgen. In plaats van argumenten te verzamelen verliest de Kamer zich in een verbijsterende discussie van zaken waarover de politiek volgens conventie geen mening hoort te hebben. De museumdirecteuren zouden ongeschikt zijn voor hun taak. We zijn nieuwlichters, relativisten en postmoderne yuppen. Onze vorige musea (waarvan een zojuist de Europese museumprijs won) worden afgeserveerd, onze kennis van publiek en de museumwereld wordt in twijfel getrokken. Ten slotte worden we beticht van het verraad aan twee heilige instrumenten waarmee een aantal politici dachten eindelijk grip te krijgen op ons rijke verleden: chronologie en de canon.
Allemaal mis. We gooien chronologie noch canon overboord. Beide komen ruimschoots aan bod in het nieuwe museum. Maar de thematische benadering vormt het uitgangspunt. Is daarmee dit museum onhistorisch? Niet meer dan vrijwel alle historische presentaties en boeken in Nederland, waarvan we allang hebben geaccepteerd dat ze een mix van chronologie en thematische ordening hanteren.
Het NHM stelt zich verder ten doel veel Nederlanders te betrekken bij de geschiedenis waarvan zij deel uitmaken. Dat doen we niet, zoals steeds flauw wordt gesuggereerd, door hen de touwtjes in handen te geven, maar wel door hen uit te nodigen hun verhalen en beelden te leveren. We ambiëren het om een geschiedenis te tonen die tot de verbeelding spreekt, een geschiedenis die mensen er toe aanzet om ook zelf op onderzoek te gaan naar het verleden van henzelf, hun familie, straat en land. Hierbij omringen we ons met een groot aantal experts en instituten die ons helpen het netwerk te vormen waarmee het NHM betekenis kan krijgen. Zowel in de museumwereld als in de wereld van historici is dit voornemen goed ontvangen. Dat betekent niet dat iedereen zich vanzelf achter ons schaart. We voeren voortdurend discussie en daar wordt het museum rijker van. Voorwaarde is natuurlijk wel dat de discussie op grond van argumenten wordt gevoerd en dat de politiek op afstand blijft. (...)
Reacties (15)
Dat zoveel mensen zich actief mengen in de discussie om het NHM, is goed om te merken. Het is alleen maar te hopen dat als straks de discussies rondom de Nederlandse geschiedenis met dank aan het museum net zoveel aandacht krijgen.
Wel jammer dat, zoals Marco terecht opmerkt, er steeds teruggevallen wordt op dezelfde argumenten, die inmiddels door de directie meerdere malen opgehelderd en uitgelegd zijn. (Zie bijvoorbeeld de brief hierboven, het optreden van Erik Schilp in Nova op 13 mei en het visiedocument van het museum)
Morgenvroeg in Ovt ook aandacht voor NHM:
http://geschiedenis.vpro.nl/programmas/3299530/afleveringen/ 41657312/
Welke raddraaier heeft zoiets als het principe van de ‘’Canon’’ bedacht, anno 2009? Was het Plasterk, of leefde het begrip al een tijdje? Is een Canon niet een versimpelde geschiedenis? Teruggebracht in hapklare brokken nationale trots, te begrijpen voor de minder onderlegde medeburger?
Wat ik mij afvraag bij een n a t i o n a a l historisch museum; moet alle gerecupereerde informatie vrij zijn van smetten op het Nederlands blazoen? Wat te denken, bijvoorbeeld, van zoiets als het begrip ‘’PUPUTAN’’ (strijd tot het einde, Indonesisch). Eind 19e, begin 20e eeuw trad het Nederlandse leger diverse keren barbaars op tegen verzetshaarden in Indonesië. Hele gebieden en dorpen werden belegerd totdat de bewoners, kinderen, mannen, vrouwen, jong en oud, uit pure ellende met zijn allen overgingen tot PUPUTAN, met stokken ‘’bewapend’’ de vijand tegemoet. Een Nederlandse kogelregen turfde vervolgens weer een massaslachting bij onze nationale historie. Fijntjes is dit alles in de tentoonstelling in Bronbeek, Nederlands Opvangcentrum Voor Veteranen, te lezen, eventueel trots bijgestaan door een praatzieke en stokoude suppoost die er nog aan toevoegt; ‘’dat was het verdiende loon voor dat achterlijke volk’’. Ik overdrijf dit niet en heb er met open mond naar staan luisteren… Dat is Nederlandse historie. Maar komt die ook in het Nationaal Historisch Museum? Het zou wel eerlijk zijn. Maar geschreven geschiedenis is nooit eerlijk. Of wel?
Ik herken mij bijzonder in het eerste ‘venster’ van het stripje. Duidelijk verhaal van Schilp/Byvanck. Vooral 1e helft 2e alinea, t.m. de vraag: “Hoe groot is eigenlijk de schade”? (:-).
Ook de moeite waard NRC interview Pieter Matthijs Gijsbers van het Openluchtmuseum. (http://tinyurl.com/o89vbt)
...Of de directie van het NHM zich, afgezien van de oude locatie, ook moet houden aan de canon als leidraad voor het nieuwe museum acht Gijsbers van minder groot belang. „De overheid moet meer vertrouwen hebben in de museumsector. Ze moet zich niet bemoeien met de invulling van het NHM, wel met de vestigingsplaats.”
Nu ga ik ontbijten en OVT luisteren.
Niet zeuren allemaal, gewoon dat museum aan de Rijn bouwen, licht,wind en ruimte, mooie plek.
Alles wat goed en kwaad was er in , van de noord op Johan van Oldebarnevelt tot Indonesie,slavenhandel,piraterij, watersnood, crisisjaren 1929, Swiebertje, en dat we als eerste nieuwkomers bij Lobith de Rijn af kwamen zakken..............mijn voorvaderen waren er toen al, Friesland)
Of mag dat niet, de werkelijkheid vertellen, vast wel Plasterk geeft daar niets om.
Mij is het om het even: het NHM in Noord of aan de Rijn.
Bouwen geeft op beide plekken praktische bezwaren straks.
Benieuwd hoe de hazen gaan lopen in Den Haag. Van een prestigieuze Arnhemse kwestie is het opnieuw een nationaal heet hangijzer geworden.
Grappig: als je voor het oorspronkelijke concept van Vaessen en Houben bent, zijn de argumenten oud en niet meer ter zake doende, want ‘inmiddels door de directie opgehelderd en uitgelegd’. Ik vind dat allerminst.
Sterker: de ingezonden brief in Trouw van Byvanck en Schilp geeft helemaal geen argumenten voor de verplaatsing. Niet anders dan wat wij al van ze hebben gehoord en die zijn aanvechtbaar en subjectief. En uiteindelijk schadelijk voor Arnhem. Want dat museum aan de Rijn, dat komt er gewoon niet.
Ik bespeur een ondertoon van arrogantie in deze brief. Dat pleit niet voor de huidige directie; zij zijn aangenomen een in hoge mate politiek besluit uit te voeren. Dan geeft het geen pas je van de politiek af te keren. Dit is gewoon een staaltje powerplay en het is aan Plasterk te bewijzen dat Jeroen Brouwers ongelijk heeft…
Toe maar…
Het gaat dus niet meer over canon of geen canon.
Maar wat zijn nu precies de 8 punten waarop een binnenstad locatie beter scoort dan de oorspronkelijke locatie?
En wie betaalt de parkeergarage onder de Markt?
Zolang daar geen duidelijkheid over komt, zal de discussie steeds weer afzwaaien naar hutspot, paling en klederdracht.
In december bracht de directie van het NHM het visie-document uit. Een visie geeft richting en inspiratie. Typisch dat de directie die richting en inspiratie na een maand of twee weet te draaien in de richting van iets dat ze zelf niet zo belangrijk achten; het gebouw.
‘Het Nationaal Historisch Museum heeft (de directie maakt hiervan in de praktijk had) een gebouw, maar het wil ook zonder gebouw bestaan,(dat gaat beslist lukken zo) in scholen, in andere musea en geschiedenisinstituten, maar vooral ook in de beleving van mensen.’ Bron: pamflet NHM, 10-12-08
Valentijn, Erik, CHAPEAU! Het is jullie met je idee (want verder is het niets) om het gebouw te verplaatsen echt gelukt om vooral een nieuwe plek in het brein van alle Nederlanders te vinden.
‘Om dit te bereiken zal het Nationaal Historisch Museum zich allereerst vestigen als merk. Het zet de komende tijd in op bewustwordingscampagnes die alle mensen binnen de huidige staatkundige grenzen, alle zich Nederlander voelende mensen daarbuiten en alle liefhebbers fascineren voor en betrekken bij de geschiedenis van Nederland.’ Bron: pamflet NHM, 10-12-08
Waanzinnig, wat een merkenbouwers zijn jullie. Ik had het eerst niet door, maar nu ik jullie pamflet gelezen heb begrijp ik het pas. Jullie brengen het pamflet zin-voor-zin in de realiteit, turning thoughts to matter noem ik dat. Ik ben jaloers. Wat een geweldige merkintroductie, daar kunnen de heren reclamemakers nog een puntje aan zuigen. Gaan jullie deze campagne indienen voor de gouden Effie?
‘Alleen door fascinatie en betrokkenheid te kweken bij een breed publiek krijgt het Nationaal Historisch Museum een vanzelfsprekende plaats in de Nederlandse samenleving.’ Bron: pamflet NHM, 10-12-08
Nou die is binnen. Het staat weer in alle kranten, op de agenda van de tweede kamer en de gemeenteraad. Nu de locatie nog. Ik zou voor deze campagne een aparte verdieping inrichten in jullie nieuwe museum als ik jullie was, ‘communicatie in een nieuwe wereld’.
Er is me naast al deze superlatieven die ik voor jullie aanpak heb, maar een klein ding dat me zorgen baart. Iets heel kleins. Dat is iets dat me is bijgebleven uit de lessen van mijn geschiedenisleraar op de middelbare school.
„Als ik verder heb gezien, kwam dat doordat ik op de schouders van reuzen stond.” Isaac Newton, 1677
Mochten jullie kleine dwergen van de schouders willen springen van reuzen als Francine Houben en Jan Vaessen die met zevenmijlslaarzen een programma van eisen, museale visie en architectonisch concept in de grond (naast het Nationaal Openluchtmuseum) hebben gestampt, zorg dan dat je een goede parachute bij je hebt.
Francine Houben een reuzin? Misschien in po-mo lulpraatjes over landschappen die vanaf de snelweg zichtbaar moeten blijven, zonder geluidsschermen ten gerieve van de mensen die in dat landschap wonen?
Mentaal gezien is Houben een dwergin.
Vermakelijke onzin overigens. Erg gelachen.
Van Heijne raakt een gevoelige snaar trouwens; het van Goghmuseum had natuurlijk óók nóóit in Amsterdam moeten komen maar in Brabant.
Dit NHM is de ultieme mogelijkheid om ons als Nederland ervan te doordingen dat we zonder imperialistisch Holland nooit verder waren gekomen dan de Hanzesteden langs rivieren die geleidelijkaan onbevaarbaar werden.
In dit laatste geval was de wereld misschien beter af maar wij als Nederland niet.
Met een stijgende zeespiegel is het natuurlijk nooit een slecht idee onze geschiedenis in de veilige Arnhemse heuvels terug te trekken.
Howel ze al vuurstenen dolven voordat er ook maar antropogeen vuur was waargenomen in de Hollandse moerassen, valt zuid-limburg af vanwege mogelijke invallen van Belgen die het op ons erfgoed zouden kunnen voorzien.
Nee, op een plek waar de Romeinen het voor gezien hielden op hun trek naar het Noorden en het landijs het voor gezien hield op een druk naar het Zuiden, dat lijkt mij de plek bij uitstek voor voor het NHM.
Kijk, dat vind ik nou ook Jan. Als alle andere perspectieven te ingewikkeld worden, lijkt me dit een prima perspectief om ons aan vast te klampen.
Mocht de strijd tussen de twee opties blijven voortduren dan opper ik bij deze een derde optie. -Beetje flauw, maar goed- Als we nu eens daadkrachtig beslissen dat het het stationsgebied gewoon niet haalbaar is en dat verhaal ‘afcancelen’, dan heb je een hele mooi zandhoop om op te bouwen en lekker dicht bij het station ook ;). En een parkeerkelder onder de voetjes!
Vervolgens kunnen we altijd in 2030 nog eens een balletje opgooien en maken we van station Velperpoort een hi-tech state of the art supersmooth stationnetje met internationale allure. (We verplaatsen uiteraard het jaren 50(?)politie-balkonnetje, naar het NHM, dat tegen die tijd aan een opknapbeurt toe is.)
Nog eentje dan. De canon gaat op 50 ingeraamde dia’s in een verzegelde slede in de IJskelder (om te bewaren), en op DVD in het HollandRama in het Openluchtmuseum. Dat is meer dan voldoende voor het fysieke museum (en een mooie meevaller in de bouwkosten en de opleversnelheid, want de IJskelder gaat over een maandje al open).
Verder gaat het merk NHM het land door. Met slechts 50 NHM-branded GoogleMaps prikkertjes (mag ook meer zijn) is al een oneindig aantal routes te maken (ook voor mensen zonder auto, in de vorm van NHM fietsknooppuntenroutes). Zolang al die routes Arnhem aandoen (inclusief een gezonde wandeling van het station naar een gebouw of brug met een NMH lichtreclame boven de entree), is iedereen blij.
Als gids spreekt een virtueel Arnhems Meisje (naar keuze met actueel Vlaams of vooroorlogs Engels accent, net als op de TomTom) de bezoekers toe, zodat zij geen enkel historisch hoogtepunt hoeven te missen.
Wie wat minder goed ter been is, kan het ook thuis in de luie stoel meemaken. Want met GoogleEarth, Streetview en de webcam op de John Frost Brug is het thuis allemaal veel mooier (zonder files, parkeerproblemen of vieze touringcaruitlaatgassen) dan in het echt. Zo zijn er ook geen TUs nodig om NHM routeplanners te maken, want die zijn allemaal al open source.
Is er eigenlijk uberhaupt nog wel budget nodig voor het museum? Of is het NHM eigenlijk een DoeHetZelf pakket dat iedere scholier met een beetje nieuw-leren-ervaring zelf in elkaar sleutelt? Kunnen de uitgeverijen Lambo en Dirksen daar niet een leuk interactief lespakketje made in [Arnhem] voor maken?
Dan doen we daarna een prijsvraag voor de leukste route. De winnaar (per schooltype) krijgt zijn/haar NHM route als eerste in de lijst met points of interest.
Na de prijsuitreiking lopen de betrokken ministers, kamerleden, burgemeesters, oorlogsveteranen en museumdirecteuren de eerste etappe van de route voor, om daarna de fakkel door te geven aan de scholieren en hun chauffeurs.
Ieder schooljaar volgt een nieuwe ronde (want geschiedenis moet wel blijven leven en city marketing houdt ook nooit op) en elke vijf jaar worden de routes gebundeld in een grappig geschiedenisboekje.
De jaarlijkse prijsuitreiking is uiteraard in Arnhem, op een fijne locatie naar keuze. Afwisselend in noord en zuid, in de bossen of de binnenstad, onder een koepeltje of in een kelder, in een bouwput of op een brug, op een parkeerterrein of in een bomenreservaat.
Full disclosure: enkele van de genoemde uitgevers zijn (over)buren hier in de straat. Er kan sprake zijn van een lokaal belang.
@Lex Prachtig! Dit plan slaat vast in als een bom.
Hoogleraar Maria Grever geeft in Trouw de historische onderbouwing voor deze zwalkroutes:
Het Nationaal Historisch Museum kan onmogelijk de exposities inrichten op een rechte tijdbalk
http://www.trouw.nl/opinie/podium/article2764061.ece/Geschie denis_is_meer_dan_een_stel_jaartallen_op_een_rij.html
Reageer op dit bericht
Zoeken
Laatste reacties in politiek:
Tenminste één “plein” heeft laatst een nieuwe…
21:55, Buurvrouw 44
@Marco @Vernon Inmiddels terug van vakantie. Ik hoop jullie…
15:46, Udo Kelderman
Ik woon zelf direct aan het spoor en moet constateren dat…
20:31, Frans Bekker
Cda is tientallen jkaren aan de macht geweest en laat arnhem…
13:45, dirk
Ikzelf woon ongeveer 100m van het spoor vandaan, al ruim…
15:15, Sintmartensonsbeekkwartier
Categorieën
