Dossier diftar: minder restafval, minder afvaldump naast containers

Om afvaldump tegen te gaan, experimenteren steeds meer gemeenten met containertuintjes, zoals hier in Den Haag.

Diftar werkt. Dat is de eerste voorlopige conclusie van de gemeente Arnhem over het eerste kwartaal na de invoering van diftar. Er wordt minder restafval weggegooid, er wordt meer plastic, papier, gft en glas ingezameld en er zijn minder containers waar afval naast de containers wordt geplaatst.

Op 1 juli van dit jaar stapte de gemeente na jarenlange voorbereiding over op diftar, waarbij wordt betaald per vuilniszak restafval. Over de periode van 1 juli tot en met 30 september heeft de gemeente nu de feiten en cijfers over het inzamelen van afval naar buiten gebracht.
“Er is sprake van een positief beeld dat overeenkomt met de verwachtingen. Dat is een bemoedigende constatering”, schrijft het college van B&W aan de gemeenteraad.

Voor de invoering van diftar gooiden Arnhemmers gemiddeld 205 kilo restafval per jaar weg. Op basis van de eerste diftar-cijfers gaat dat fors omlaag naar 143 kilo restafval per jaar. Bij die 143 kilo zijn ook de afvaldumpingen naast de containers meegenomen plus het afgekeurde pmd-afval.

Een punt van zorg voor de gemeente is namelijk de toename van vervuiling bij het ingezamelde plastic. Meer dan de helft van het ingezamelde pmd blijkt vervuild en wordt afgekeurd, waarna het alsnog als restafval wordt verbrand.

Afname afvaldumpingen
In tegenstelling tot het beeld dat veel mensen hebben, is er geen sprake van toename van afvaldumpingen naast containers na de invoering van diftar. Sterker nog: er is sprake van een lichte afname.
In 2019, voordat diftar was ingevoerd, stond naast 18 procent van de containers afval. Dat percentage is in het derde kwartaal van 2020, na de invoering van diftar, gedaald tot 16 procent.

De hoeveelheid afvaldumpingen naast containers wordt in opdracht van de gemeente gemonitord door een extern bedrijf. Uit deze monitor blijkt dat ook de ‘hotspots’ – containers waar meer dan vijf stuks afval ligen – na de invoering van diftar is afgenomen. Bij ongeveer 50 van de 1.300 containers, zo’n 4 procent van het totaal, is sprake van ernstige vervuiling.

De hotspots zijn de gemeente een doorn in het oog.
“Het beeld buiten is dat op deze locaties de mate van vervuiling wel is toegenomen. Om die reden zijn we de structurele probleemlocaties nader aan het analyseren. Dit wordt de basis voor een aanpak voor deze hotspots”, schrijft het college van B&W aan de gemeenteraad.

Alles bij elkaar is de gemeente tevreden over de eerste maanden waarin Arnhem te maken kreeg met diftar. Want: “Het samenvallen van ingrijpende veranderingen in het afvalstoffenbeleid met de corona-epidemie heeft de invoering niet vergemakkelijkt”, aldus de gemeente.
Bovendien wijst de gemeente erop dat ervaring in andere diftar-gemeenten geleerd heeft dat er sprake is van een gewenningsperiode.

In maart 2021 wordt een referendum gehouden over het al dan niet stoppen met diftar. Tegenstanders claimen dat diftar leidt tot meer afvaldumpingen naast de containers en er om die reden beter gestopt kan worden met het systeem waarbij per vuilniszak restafval betaald moet worden.

In februari 2021 ontvangen Arnhemmers de afvalrekening over 2020. De gemeente hoopt dat Arnhemmers dan kunnen zien dat ze minder betalen voor hun afval omdat er door diftar minder restafval in rekening wordt gebracht.

De Nederlandse overheid stimuleert het hergebruiken van meer grondstoffen door verhoging van de tarieven voor de afvalstoffenbelasting die betaald wordt over restafval. In 2019 is deze belasting meer dan verdubbeld. In plaats van 13,21 euro per 1.000 kilo restafval moeten gemeenten nu 31,39 euro per 1.000 kilo restafval betalen. Dat bedrag zal de komende jaren steeds verder stijgen.

Dossier diftar:
Afvaldump is ook een groot probleem in gemeenten zonder diftar
Diftar? In het westen van Nederland piekeren ze er niet over!
Dossier diftar: nascheiding is niet de heilige graal
Dossier diftar: de nadelen van betalen per vuilniszak
Dossier diftar: de voordelen van betalen per vuilniszak

Reacties