ARNHEM – De Sonsbeek buitententoonstelling is weer terug. Vanaf vandaag t/m 11 oktober 2026 vindt de dertiende editie van deze tentoonstelling plaats in Park Sonsbeek en op verschillende locaties in de Arnhemse binnenstad. Onder de titel ‘Ik hoef geen tuin, ik deel een park’ zijn kunstwerken te zien in Park Sonsbeek, Arnhemse musea en in de binnenstad van Arnhem. Deze draaien om herinnering, landschap en de manier waarop mensen samen de openbare ruimte gebruiken. Sommige werken vallen direct op, andere gaan bijna op in hun omgeving en vragen bezoekers om langer stil te staan.
In dit artikel lichten we een aantal kunstwerken alvast uit.
Begonnen tijdens de wederopbouw
Sonsbeek is een internationaal platform voor kunst in de openbare ruimte, met Arnhem als thuisbasis. De eerste tentoonstelling vond plaats in 1949, toen de stad nog volop bezig was met de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog.
Kunst in Park Sonsbeek moest inwoners opnieuw samenbrengen en ruimte bieden voor ontmoeting en bezinning. Sindsdien groeide de buitententoonstelling uit tot een internationaal bekend kunstevenement. Verschillende edities speelden een belangrijke rol in de ontwikkeling van moderne en hedendaagse kunst in de openbare ruimte.
Een park om te delen
De dertiende editie heeft als titel ‘Ik hoef geen tuin, ik deel een park’. De uitspraak is afkomstig van het Arnhemse schrijverscollectief Loesje, dat zelf ook aan de tentoonstelling deelneemt. De titel verwijst naar een park als gedeelde ruimte.
De tentoonstelling is samengesteld door de curatoren Amira Gad en Christina Li, samen met assistent-curator Berber Meindertsma. Het centrale thema van Sonsbeek 2026 is ‘herinnering als levende daad’. Volgens de curatoren liggen herinneringen niet voor altijd vast. Ze veranderen door de tijd en door de manier waarop mensen naar gebeurtenissen, plekken en verhalen kijken.
Aan deze editie werkte 18 kunstenaars mee. Het grootste deel van de kunst is te vinden in Park Sonsbeek, maar ook in Museum Arnhem, Museum Bronbeek, Rozet, POST, Omstand en de binnenstad is werk te bewonderen.
Kijken vanuit een beek, boom of hert
Verspreid door Park Sonsbeek staan vier glas-in-loodramen van kunstenaar Fanja Bouts. Ze zijn geplaatst bij de Sint Jansbeek, de rododendron, een beuk en het hertenkamp.
Met het werk vraagt Bouts bezoekers om eens niet alleen vanuit de mens naar het park te kijken. Hoe zou een beek zijn eigen geschiedenis ervaren? Wie heeft bepaald waar een boom of plant staat? En hoe hebben dieren en planten op hun beurt het park veranderd?
De glas-in-loodramen geven geen duidelijke antwoorden, maar stellen vooral vragen. Het licht, de begroeiing en de bewegingen in het park worden onderdeel van de kunstwerken. Daardoor kunnen de ramen er op verschillende momenten van de dag anders uitzien.
Bos reageert op gegevens uit het park
Een ander werk in Park Sonsbeek is The Evacuated (Memory Machines of Sonsbeek) van de in Nijmegen geboren kunstenaar Femke Herregraven.
De vierdelige installatie is vormgegeven als een bos en geïnspireerd op een Nederlandse genenbank voor bomen. Op verschillende plekken in het park staan sensoren die informatie uit de omgeving verzamelen. Die gegevens worden gebruikt in een digitale simulatie van een bosecosysteem.
Het werk blijft daardoor voortdurend veranderen. Weersomstandigheden en andere ontwikkelingen in het park hebben invloed op wat er te horen of te zien is.
Geluiden in de Steile Tuin
In de Steile Tuin is het werk the long language (Spiral) van Jota Mombaça te vinden. De installatie bestaat uit een rotsachtige figuur die de levenskracht qi-chi verbeeld, een wind element en geluid dat zich door de tuin verspreidt.
Het kunstwerk gaat over herinneringen die niet alleen van mensen zijn. Ook dieren, planten, voorwerpen en plekken kunnen volgens de kunstenaar dragers van herinneringen zijn.
De locatie speelt daarbij een belangrijke rol. Door de hoogteverschillen, begroeiing en besloten plekken klinkt het geluid tijdens het lopen steeds anders.
Honderd dagen kunst in Arnhem
Sonsbeek 2026 is honderd dagen lang te bezoeken, van donderdag 2 juli tot en met zondag 11 oktober. Wie alleen een wandeling door het park maakt, krijgt al een groot deel van de tentoonstelling mee. Voor het volledige overzicht zijn ook bezoeken aan de binnenstad en de verschillende partnerlocaties nodig.
De kunstwerken vragen niet allemaal om uitgebreide voorkennis. Soms is het voldoende om even van het pad af te wijken, langer te blijven staan of goed te luisteren.
Daarmee sluit de tentoonstelling aan bij haar eigen titel. Park Sonsbeek is geen afgesloten museumzaal, maar een plek die door veel verschillende mensen wordt gedeeld. Sonsbeek 2026 voegt daar tijdelijk nieuwe beelden, verhalen en geluiden aan toe.
