ARNHEM – De iconische AKU-fontein op het Gele Rijdersplein is woensdag feestelijk heropend, ruim een jaar nadat de restauratie begon. Het rijksmonument uit 1961, jarenlang een symbool van wederopbouw en gemeenschapszin in de Arnhemse binnenstad, schittert weer in de oude glorie en is opnieuw een favoriete ontmoetingsplek voor Arnhemmers en bezoekers.
Wethouder Bob Roelofs verrichtte de officiële opening, samen met de erven van architect Henk Brouwer en ontwerper Shinkichi Tajiri. Met een gezamenlijke druk op de knop werd het vernieuwde licht- en waterspel van de fontein geactiveerd, tot groot applaus van de aanwezigen.
Terug naar oorspronkelijke ambitie
De AKU-fontein werd in 1961 geschonken aan de stad door de toenmalige Algemene Kunstzijde Unie (AKU) ter gelegenheid van het 50-jarige bestaan van het bedrijf. De fontein moest niet alleen verfraaiing brengen, maar ook fungeren als centrale ontmoetingsplek in de nog jonge naoorlogse stad. Het ontwerp van Brouwer, met het beeld ‘Libelle’ van Tajiri als blikvanger in het bassin, weerspiegelde de moderne ideeën over stedenbouw en sociale ruimte uit de wederopbouwperiode.
Het complex bestaat uit een rechthoekig bassin met spuitkoppen, een patio met zitbanken en betonnen overkappingen. De materialen – veel beton, keramische tegels en zwerfkeien uit de regio – zijn karakteristiek voor de wederopbouwarchitectuur. De pergola en de zitruimtes maakten de plek aantrekkelijk als rustpunt én als sociale ruimte voor de stad.
Restauratie en vernieuwing
Bij de recente restauratie is het monument zorgvuldig teruggebracht naar de oorspronkelijke staat. De fontein is volledig nagekeken, de verlichting en waterinstallatie vernieuwd en verdwenen elementen zijn hersteld. Vitrines zijn teruggeplaatst en ingericht: één met historische informatie door Citymarketing Arnhem, en één door de erven Brouwer en Tajiri. Rondom de fontein is het plein groener gemaakt, met meer zitplaatsen en betere routing voor voetgangers en fietsers. De tijdelijke fietsenstalling is verbeterd en ingepast in de hernieuwde openbare ruimte. Financiële steun kwam van zowel het Rijk via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als van provincie Gelderland.
“De AKU-fontein is weer een plek waar Arnhemmers elkaar kunnen ontmoeten in de binnenstad,” aldus Roelofs. “Het is een visitekaartje van de stad, zowel qua herinnering aan onze geschiedenis als in het dagelijks gebruik.”
Erfgoed met toekomst
De heropening komt na jaren van discussie over de toekomst van het Gele Rijdersplein. In het verleden circuleerden plannen om het plein ingrijpend te herstructureren en zelfs de fontein te verplaatsen, maar deze werden verworpen, mede dankzij lokale inzet voor behoud van het erfgoed. De Rijksmonumentstatus – officieel sinds 2017 – bood hierbij belangrijke bescherming.
Waar ooit aan de noordzijde van het plein de Willemskazerne en later de HBS stonden vóór ze in de oorlog werden verwoest, markeert de AKU-fontein nu nog steeds een plek van samenkomst en stadsgeschiedenis. In de zomer blijft de fontein een geliefde plek voor spelende kinderen en rustzoekers, terwijl de vernieuwde omgeving uitnodigt tot langer verblijf in het hart van Arnhem.
