19 november 2026
6 min lezen

Tweede Bakermat Gypsy Festival: in de voetsporen van Django Reinhardt en Tata Mirando

Optreden van Tzigane tijdens het eerste Bakermat Gypsy Festival in april 2025. Foto Jos Zwaan.

Vorig jaar april vond het eerste Bakermat Gypsy Festival plaats. Het werd een doorslaand succes. Alle concerten en masterclasses waren al vroeg uitverkocht. Daarom is er volgend jaar van 19 t/m 21 maart opnieuw een driedaags Gypsyfestival. Het biedt een afwisselend programma met Roma- en Sintimuziek, gypsy-jazz, masterclasses, jamsessies en een openingsdiner en lunch met livemuziek. Er treden binnen- en buitenlandse topartiesten op. De voorverkoop is onlangs gestart; tot 1 januari geldt er een vroegboekkorting. Wat zijn de drijfveren van Peter Berns en Bas Verwey om dit festival te organiseren en hoe zit het programma eruit?  

Tekst Henk Donkers

Bas Verwey (links, gitaar) en Peter Berns (rechts, viool) spelen zelf ook zigeunermuziek en gypsy-jazz. Foto Henk Donkers

Peter Berns (gepensioneerd jurist) heeft een passie voor zigeunermuziek in de traditie van Tata Mirando, Bas Verwey (gepensioneerd psychiater) is een hartstochtelijk liefhebber van gypsy-jazz in het spoor van Django Reinhardt. Beide muziekstijlen komen voort uit de Roma- en Sinti-muziek, maar worden volgens Berns en Verwey vrijwel nooit op één festival ten gehore gebracht. Verwey: “Mensen uit de wereld van de Roma- en Sinti-muziek en de gypsy-jazz zeiden tegen ons: ‘Jullie hebben een gouden formule. Nergens worden deze twee stijlen gecombineerd.’ Het is óf gypsy-jazz óf zigeunermuziek zoals Roma en Sinti hun eigen muziek gemakshalve noemen. Op ons eerste festival vonden ze de cross over tussen deze twee muziekstijlen ongelooflijk leuk en leerzaam. De zigeunermuziek wordt door Roma en Sinti gespeeld, de gypsy-jazz veel door niet-Roma en niet-Sinti. Het was bijzonder om deze twee muziekculturen bij elkaar te brengen.”

Zigeunermuziek

Peter Berns’ liefde voor zigeunermuziek gaat terug tot zijn jeugd in de jaren ’50. “Tijdens diners of borrels draaiden we altijd zigeunermuziek, meestal van Tata Mirando. Mijn vader was een groot liefhebber van zijn muziek. Hij nam me als klein jongetje vaak mee naar restaurant ‘Hof van Holland’ in Hilversum als daar zigeunerorkesten optraden. Toen ik de viool van mijn grootvader erfde en ik klassieke vioollessen kreeg, wilde ik als 12-jarige ook hun muziek leren spelen. Dat is nooit meer overgegaan.” 

Berns ging niet naar het conservatorium om beroepsmuzikant te worden maar rechten studeren in Utrecht. Daar sloot hij zich wel aan bij zigeunerorkest Tzigane dat nog steeds bestaat en ook optreedt op het Bakermat Gypsy Festival. Later richtte hij met vrienden een eigen zigeunerorkest op: Pajtas. Berns: “Daarmee hebben we fantastische optredens gehad, onder andere op Paleis Soesdijk en in het Concertgebouw. Toen de orkestleden gezinnen stichtte en kinderen kreeg, is het ensemble uiteengevallen, maar mijn liefde voor zigeunermuziek is gebleven.”

Gypsy-jazz   

Verwey groeide op in een muzikale familie. “Bij ons was altijd muziek. Mijn vader hield van klassieke muziek, maar vond ook andere stijlen interessant. Mijn twee oudere broers brachten de jazz in huis. Ikzelf begon als jongen op de gitaar en speelde al snel in bandjes. Toen mijn zoon viool ging spelen en wat anders wilde dan klassiek, zeiden vrienden: ’Je moet eens naar het Django Reinhardt Festival gaan in Samois-sur-Seine ten zuiuden van Parijs’. De beroemde Belgische Roma-jazzgitarist Django Reinhardt heeft daar gewoond en is er begraven. Door hem is de gypsy-jazz voortgekomen uit de Roma- en Sintimuziek. Als eerbetoon aan hem wordt daar elk jaar het Django Reinhardt Festival georganiseerd, inmiddels een van de grootste gypsy-jazzfestivals ter wereld. In een dolle bui zijn we erheen gereden. We werden meteen gegrepen door de muziek. Die is niet alleen opzwepend maar ook gevoelig, melancholisch en romantisch. Dagenlang hoor je daar alleen maar gypsy-jazz. Mensen nemen hun gitaar, viool of klarinet mee en maken op de camping 24 uur per dag muziek. Geweldig!”

“Daarna zijn we elk jaar naar muziekkampen gegaan om les te krijgen in gypsy-jazz. Zo kwamen we ook terecht in de wereld van de Roma en Sinti. Veel bekende gypsy-muzikanten komen uit families die in Brabant in woonwagenkampen wonen zoals de Limbergers, Rosenbergs en Weiss. Ze zijn eigenlijk allemaal familie van elkaar. Via de muziekkampen heb ik hen leren kennen.”  

Van muziekcommissie naar muziekfestival 

Berns en Verwey maakten kennis met elkaar in de muziekcommissie van wijkcentrum Bakermat in de Arnhemse Burgemeesterswijk. Toen ze elkaars muziekvoorkeuren leerden kennen, gingen ze samen spelen en ontstond het idee om een festival te organiseren waar de twee muziekstijlen bij elkaar komen. Berns: “We wilden iets stevigs neerzetten, geen eendaags evenement, maar een driedaags festival. Het bestuur van de Bakermat was aanvankelijk huiverig vanwege de financiële risico’s, maar die hebben we kunnen afdekken met subsidies van onder andere de gemeente. Het eerste festival overtrof alle verwachtingen. Er kwamen bijna zeshonderd bezoekers. Alle concerten waren vooraf uitverkocht en ook het openingsdiner met livemuziek en honderd couverts was binnen de kortste keren volgeboekt. Ook de masterclasses voor gitaar en viool trokken veel belangstelling.”

Optredens tijdens het eerste Bakermat Gypsy Festival in april 2025. Foto’s Jos Zwaan.

Het succes, zeggen Berns en Verwey, was mede te danken aan de inzet van zo’n tachtig vrijwilligers en de medewerking van de stichtingen Magyar Nóta die Hongaarse zigeunermuziek bevordert, en Hot Club de France Nederland, vernoemd naar het orkest van Django Reinhardt, die de gypsy-jazz promoot. Berns: “Ze hebben veel leden, een eigen blad en veel contacten in de muziekwereld. Ze hebben erg geholpen bij het vinden en contracteren van artiesten, net als de Arnhemse jazzgitarist Joost Zoeteman en zijn muzikale makker, gitarist Paulus Schäfer, een Roma uit Brabant.” 

Tweede editie: oude bekenden en nieuwe namen

Ondanks het grote succes van het eerste festival hebben Berns en Verwey voor de nieuwe editie bewust gekozen voor nieuwe artiesten. Verwey: “We wilden geen reprise, maar om twee namen konden we niet heen: zigeunerorkest Tzigane en Tcha Limberger. Tzigane heeft een enorme fanclub en Tcha Limberger, een blinde violist, gitarist en zanger die zijn eigen spel zingend begeleidt, is zo briljant… Voor mij en vele anderen was hij vorig jaar het hoogtepunt. Zij komen volgend jaar ook weer.”

Nieuwe artiesten voor Tweede Bakermat Gypsy Festival. Foto’s beschikbaar gesteld door de artiesten.

Naast deze oude bekenden, zijn er vooral nieuwe artiesten. Bijzonder trots zijn Berns en Verwey met het optreden van Sloveense Roma-zangeres Júlia Kozáková met haar orkest Manuša. “Een waanzinnig goede groep”, aldus Berns. Nieuw op het festival is ook  Sonnekai, de band van Wattie Rosenberg, afkomstig uit een legendarische Roma-familie. De Arnhemse gitarist Joost Zoeteman en Faifi Reinhardt (verre verwant van Django) maken er deel van uit. Andere nieuwe formaties zijn het Lollo Meier Quartet (dat zangeres Happy Hendrix begeleidt en speelt tijdens het buffet op zondag), Trio Bachtaloh (met violist Noa Eyl; ze combineren klassieke muziek met volksmuziek uit Oost-Europa en de Balkan), Mozes Rosenberg met het Erik Verwey Trio (voortgekomen uit het eerste Bakermat Gypsy Festival) en het Paulus Schäfer Quintet (Schäfer is een gitarist van wereldklasse, volgens Berns en Verwey). 

Primeur

Het festival heeft ook nog een primeur. Berns: “De Mirando’s beleven op ons festival een revival met een optreden van een nieuwe generatie Mirando’s, na het overlijden van Adolf Mirando in 2025 en Nello Mirando in 2026, zoon en kleinzoon van Tata en allebei vooraanstaande musici en orkestleiders.” 

Jaroka-Mirando Orchestra. Foto beschikbaar gesteld door artiesten.

De Mirando’s kennen een lange geschiedenis en een sterke band met Arnhem waar ze een familiegraf hebben op Begraafplaats Moscova. Adolf en Nello zijn er begraven onder grote muzikale belangstelling. Hun begrafenissen vanuit de St. Martinuskerk aan de Steenstraat waren regelrechte muzikale uitvaarten waarbij familie en collega-muzikanten hen door de straten begeleidden naar hun laatste rustplaats. 

Het Mirando-orkest ontstond begin twintigste eeuw als het Duitse familie-ensemble Weiss. Joseph Weiss was de oprichter. Toen hij vanwege het opkomend nazisme in 1937 naar Nederland vluchtte, zich daar aansloot bij het Circus Boltini en zijn familie wilde beschermen, nam hij de artiestennaam Tata Mirando aan wat in het Roma ‘Vader kijkt’ betekent. Arnhem werd hun uitvalsbasis. Na de oorlog groeide het Koninklijk Zigeunerorkest Tata Mirando uit tot een van de beroemdste zigeunerorkesten van Europa. Het orkest ontwikkelde een geheel eigen stijl met een bezetting van meerdere violen, gitaar, contrabas en cimbaal, en een mix van zigeunermuziek en jazz. Na de dood van oprichter Joseph in 1967 namen zijn zonen het stokje over en daarna zijn kleinkinderen, onder wie ook een kleindochter, Tjaja. Omdat het een grote én muzikale familie is, splitste de dynastie zich in de loop van decennia op in meerdere ensembles onder de naam Mirando. Berns: “Op zondag treden drie neven Mirando, allemaal nazaten van Tata, voor het eerst samen op in een nieuw ensemble met een erfgenaam uit een andere legendarische Roma-familie: de Jaroka’s. Het is zo leuk om te zien hoe de Roma- en Sintimusici jonge talenten opleiden. Ze willen de lijn doorzetten en de traditie hooghouden. Hun muziek is geworteld in tradities, maar er is volop ruimte voor vernieuwing. Hun muziek is springlevend.”

Meer informatie over het programma en het bestellen van tickets is te vinden op:

www.gypsyfestival.com

1 Comment Geef een reactie

Geef een reactie

Your email address will not be published.

Vorige Bericht

Gemeente Arnhem voelt zich niet verantwoordelijk voor welzijn bewoners tijdens verbouwing

Volgende Bericht

Voorzichtige voorzetjes voor terugkeer diftar in Arnhem

Laatste berichten

Arnhem scoort dikke onvoldoende op Wereld WC-dag

ARNHEM – Arnhem presenteert zich graag als gastvrije stad, maar wie dringend naar het toilet moet, merkt dat een basisvoorziening lang niet overal vanzelfsprekend is. Op Wereld WC-dag krijgt de stad een

Voorzichtige voorzetjes voor terugkeer diftar in Arnhem

ARNHEM – Hoewel verschillende Arnhemse raadsleden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen maar wat graag campagnefilmpjes opnamen bij ondergrondse afvalcontainers om te pleiten voor het openhouden ervan, komt de terugkeer van diftar steeds dichterbij. Bij
Ga naarBoven