‘Deze bus rijdt op groen gas’: Consumentenbond dient klacht in over groene gasclaims

ARNHEM – “Deze bus rijdt op groen gas”, staat groot op de gasbussen van RRReis die dagelijks door Arnhem rijden. Die bussen tanken inderdaad zogenoemd groen gas. Maar juist zulke groene claims liggen sinds vorige maand onder vuur. De Consumentenbond diende samen met de Europese consumentenkoepel BEUC en elf andere consumentenorganisaties een officiële klacht in tegen vier energiebedrijven. Volgens de organisaties wekken zij met hun claims rond gasproducten een duurzamer beeld dan gerechtvaardigd is. De Arnhemsche Courant onderzocht wie het gas voor de Arnhemse stadsbussen levert. Dat blijkt TotalEnergies te zijn, een van de vier bedrijven waartegen de klacht is ingediend.

Wat is er aan de hand?

De klacht richt zich tegen Shell, TotalEnergies, ENGIE en Eni Plenitude. Volgens de consumentenorganisaties presenteren deze bedrijven fossiele gasproducten met termen als groen, duurzaam en klimaatvriendelijk. Soms wordt fossiel gas vermengd met een kleine hoeveelheid groen gas of worden de gevolgen voor het klimaat gecompenseerd met bijvoorbeeld bosaanplant. Daardoor zou bij consumenten ten onrechte de indruk kunnen ontstaan dat zij een volledig duurzaam gasproduct gebruiken.

TotalEnergies is ook de leverancier van het gas voor de Arnhemse stadsbussen. Sinds eind juni rijdt Transdev in de regio onder de naam RRReis, in plaats van Breng. Een woordvoerder van Transdev bevestigt aan de Arnhemsche Courant dat TotalEnergies nog steeds de leverancier is. Dat blijkt ook uit documenten van de gemeente en de provincie die de Courant heeft ingezien.

Wat is groen gas?

Groen gas is niet hetzelfde als waterstof en de bussen rijden er ook niet volledig uitstootvrij mee. Het wordt gemaakt uit organisch materiaal, zoals mest, gft-afval of rioolslib, en daarna geschikt gemaakt voor het gewone gasnet. De bussen van RRReis krijgen dus gas uit hetzelfde netwerk waarop Arnhemmers koken en hun huis verwarmen. In dat netwerk wordt groen gas vermengd met gewoon aardgas en komt het via de normale gasleiding bij de busremise terecht.

Dat werkt ongeveer hetzelfde als bij elektriciteit. Er is één netwerk en uit het stopcontact is niet te zien door welke producent de stroom is opgewekt. Met certificaten wordt bijgehouden hoeveel gas of stroom duurzaam is geproduceerd en wie die hoeveelheid als groen mag gebruiken. De Consumentenbond en andere Europese consumentenorganisaties zetten nu vooral vraagtekens bij de manier waarop bedrijven zulke producten vervolgens als groen of duurzaam presenteren.

Het grootste deel van het gas dat Nederland gebruikt, komt inmiddels uit het buitenland. Veel aardgas wordt via pijpleidingen aangevoerd uit onder meer Noorwegen. Daarnaast komt vloeibaar gemaakt aardgas, oftewel LNG, per schip binnen, onder andere uit de Verenigde Staten. De Nederlandse gaswinning is sterk afgenomen en groen gas vormt nog maar een klein deel van het totale gasverbruik. In 2024 ging het om ongeveer één procent.

De claim dat de bussen op groen gas rijden, betekent dus niet dat er een aparte leiding met uitsluitend groen gas naar de busremise loopt. Transdev laat weten dat het verbruik van de bussen ‘één op één wordt vergroend’: tegenover de hoeveelheid gas die de bussen uit het gewone net halen, staat administratief eenzelfde hoeveelheid groen gas die elders aan het netwerk is toegevoegd.

Schoner dan diesel

De discussie over de groene claim betekent niet dat de gasbussen even vervuilend zijn als de oude dieselbussen. Integendeel: ze stoten aanzienlijk minder stikstofoxiden en fijnstof uit en zijn daarmee een schoner alternatief. Helemaal uitstootvrij zijn ze niet. Bij de verbranding van het gas komt nog steeds CO₂ vrij.

Op weg naar elektrisch

De gasbussen zijn bovendien een tijdelijke oplossing. De provincie Gelderland wil alle bussen in de regio Arnhem-Nijmegen vervangen door elektrische exemplaren. Daarmee moet het openbaar vervoer uiteindelijk volledig zonder uitstoot uit de uitlaat rijden.