ARNHEM – Vanaf 1 juli krijgen woningbouw, scholen en zorginstellingen voorrang op het volle stroomnet. Tegelijkertijd wordt op het Cleantech Park Arnhem gewerkt aan een groot laadplein voor elektrische vrachtwagens. Hoe rijmt dat met de toenemende netcongestie? Volgens het Cleantech Park vormt het laadplein juist geen extra belasting voor het elektriciteitsnet, maar maakt het onderdeel uit van een slim energiesysteem dat efficiënter gebruikmaakt van bestaande capaciteit.
Het laadplein verrijst op een terrein dat zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld tot een centrum voor bedrijven die actief zijn in de energietransitie, circulaire economie en duurzame technologie. Juist daarom roept de aanleg vragen op. Landelijk wordt gewaarschuwd voor een tekort aan netcapaciteit en vanaf 1 juli veranderen de regels voor nieuwe stroomaansluitingen. Projecten met een maatschappelijke functie krijgen dan voorrang, terwijl veel andere aanvragen op een wachtlijst terecht kunnen komen.
Volgens business developer energy Maurice den Biesen is de situatie op het Cleantech Park anders dan op veel andere bedrijventerreinen. „Wij hebben hier eigenlijk een privaat energienet op het terrein”, legt hij uit. „Daardoor kunnen we veel slimmer omgaan met de capaciteit die we al hebben. We kunnen stroom beter verdelen en flexibeler inzetten dan op het openbare net.”
Eigen energienet
Op het terrein zijn ruim 24.000 zonnepanelen en 1 windmolen aanwezig. Daarnaast wordt gewerkt aan de realisatie van drie extra windmolens. Ook beschikt het park over een centrale aansluiting op het elektriciteitsnet en wordt gewerkt aan verdere uitbreiding van de lokale energievoorziening met onder meer batterijopslag. Alle bedrijven op het terrein zijn aangesloten op hetzelfde energiesysteem.
Volgens Den Biesen maakt juist die combinatie het mogelijk om een laadplein te ontwikkelen zonder extra druk op het openbare elektriciteitsnet. „Dit laadplein heeft geen grotere impact op de hoeveelheid stroom die we vragen van de buitenwereld”, zegt hij. „We gebruiken de capaciteit die we al hebben slimmer.”
Daarvoor wordt gebruikgemaakt van een zogenoemd capaciteitsdeelsysteem. Dat systeem berekent voortdurend waar op het terrein stroom beschikbaar is en waar ruimte ontstaat om energie te gebruiken. „Je kunt het vergelijken met een agenda die continu vooruit kijkt”, aldus Den Biesen. „Als er op bepaalde momenten veel zonne-energie beschikbaar is, kunnen we die benutten. Op andere momenten kunnen we capaciteit reserveren voor andere toepassingen.”
Batterij moet pieken opvangen
Een belangrijk onderdeel van het laadplein wordt een batterij. Die moet ervoor zorgen dat elektrische vrachtwagens ook kunnen laden op momenten dat de zon niet schijnt of wanneer de vraag naar stroom tijdelijk hoger ligt. „Daar zit de slimmigheid in”, zegt Den Biesen. „Door een batterij toe te voegen en slim te sturen, kunnen we de beschikbaarheid van het laadplein garanderen.”
Het laadplein krijgt volgens hem bovendien een maatschappelijke functie. De gemeente Arnhem heeft de ambitie uitgesproken om toekomstige bouwprojecten, waaronder de ontwikkeling van Rijnpark, zoveel mogelijk uitstootvrij uit te voeren. Daarvoor zijn laadmogelijkheden voor elektrisch bouwverkeer nodig. „Er is een tekort aan dit soort laadlocaties”, zegt Den Biesen. „Die behoefte zien wij ook.”
Energie delen met omliggende bedrijven
Het Cleantech Park Arnhem kijkt ondertussen verder dan het eigen terrein. Samen met bedrijven op industrieterreinen als Het Broek en de Nieuwe Haven wordt onderzocht hoe energie in de toekomst gedeeld kan worden. Binnen het initiatief Energy voor Arnhem wordt gekeken naar juridische en technische mogelijkheden om lokaal opgewekte energie beter te benutten.
„We onderzoeken hoe we energie slimmer kunnen delen”, aldus Den Biesen. „Niet alleen elektriciteit, maar ook warmte.” Volgens hem wordt daarbij ook gekeken naar toepassingen zoals walstroom voor de scheepvaart in de Nieuwe Haven of het benutten van restwarmte uit fabrieksprocessen voor de toekomstige wijk Rijnpark.
Meer dan alleen vastgoed
Directeur Jet van Zwieten benadrukt dat het Cleantech Park Arnhem meer wil zijn dan een traditioneel bedrijventerrein. „We proberen het terrein echt als één geheel te ontwikkelen”, zegt zij. „Niet alleen door gebouwen te verhuren, maar ook door bedrijven met elkaar te verbinden en samen te werken aan vraagstukken rond energie en duurzaamheid.”
Volgens Van Zwieten bevindt het terrein zich midden in een energietransitie waarin nieuwe oplossingen nodig zijn om met schaarse netcapaciteit om te gaan. „We kijken voortdurend hoe we de beschikbare energie zo efficiënt mogelijk kunnen inzetten”, zegt ze.
Of het laadplein uiteindelijk daadwerkelijk als voorbeeld kan dienen voor andere bedrijventerreinen zal de komende jaren moeten blijken. Voor het Cleantech Park Arnhem staat echter vast dat de oplossing voor netcongestie niet alleen ligt in meer kabels en transformatorstations, maar ook in slimmer omgaan met de capaciteit die er al is.
[…] bij de gronddeal met Cleantech Park verderop aan de Westervoortsedijk, ruimte wilde bieden aan een laadplein voor elektrisch vervoer. Het zijn keuzes die een gemeentebestuur mag maken. Maar ook bij het nastreven van zulke doelen […]