Dringend verzoek aan gemeente om vast te houden aan plaatsing Feestaardvarken in Sonsbeek

ARNHEM – De discussie over de komst van het Feestaardvarken naar Park Sonsbeek neemt verder toe. In Arnhem is inmiddels een petitie gestart waarin inwoners de gemeente dringend oproepen vast te houden aan de geplande plaatsing van het kunstwerk in park Sonsbeek. Tegelijkertijd roepen de Vrienden van Sonsbeek inwoners op om bezwaar te maken tegen de plannen. Daarbij gaan zij zover door bewoners zelfs te helpen bij het indienen van bezwaarschriften bij de gemeente Arnhem. Volgens de initiatiefnemers van de petitie hoort het Feestaardvarken juist op deze locatie, zodat alle Arnhemmers kennis kunnen maken met het beeld dat afkomstig is uit Burgers’ Zoo. Op de sociale media van de Vrienden van Sonsbeek valt daarbij op dat veel reacties juist positief zijn over de komst van het feestaardvarken in het park.

De Vrienden van Sonsbeek lijken in hun verzet vooral verschillende argumenten aan te voeren om de komst van het kunstwerk tegen te houden. Daarbij richten zij zich met name op drie punten: de monumentale status van het park, het gewicht van het kunstwerk en negatieve adviezen van verschillende deskundige partijen.

Tegelijkertijd ontstaat het beeld dat het verzet door een relatief kleine groep wordt gedragen. Zo wordt regelmatig verwezen naar een brief van een bewoner aan de Zijpendaalseweg, waarin wordt gesteld dat een complete woonwijk tegen de komst van het Feestaardvarken is. Onderzoek van de Arnhemsche Courant wijst er echter op dat dit beeld niet is gebaseerd op een brede raadpleging van wijkbewoners. Er is geen peiling onder bewoners bekend. Ook binnen de Vrienden van Sonsbeek zelf lijkt de betrokkenheid beperkt. Slechts een deel van de leden nam deel aan een interne enquête en algemene ledenvergaderingen worden doorgaans door een klein aantal aanwezigen bezocht.

Ook de aangrenzende wijkvereniging Burgemeesterskwartier speelt een opvallende rol. De vereniging stelt zich officieel neutraal op in de kwestie, maar heeft voor zover bekend geen brede raadpleging onder haar leden gehouden. Opvallend is daarnaast dat het onderwerp binnen de vereniging regelmatig wordt besproken in bestuursvergaderingen, zo blijkt uit de notulen. Tegelijkertijd wonen meerdere bestuursleden, net als de eerder genoemde briefschrijver, in de directe nabijheid van de beoogde locatie.

Een wijkvereniging kan ook vanuit een neutrale positie een faciliterende rol spelen, bijvoorbeeld door bewoners actief te informeren of een bijeenkomst te organiseren. Voor zover bekend is dat in dit geval niet gebeurd. Over andere onderwerpen worden leden doorgaans wel geïnformeerd en vertegenwoordigt het bestuur de achterban actief.

Erfgoed en ruimtelijke impact

De Vrienden van Sonsbeek wijzen erop dat meerdere deskundige partijen, waaronder de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Commissie Omgevingskwaliteit, zich negatief hebben uitgelaten over de plaatsing van het kunstwerk. Zij stellen dat Park Sonsbeek een zorgvuldig ontworpen historisch landschap is, waarin zichtlijnen en samenhang een belangrijke rol spelen. Het plaatsen van een groot object zou deze structuur verstoren.

Hoewel de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een negatief advies gaf, is dat advies niet bindend. Het college kan daar gemotiveerd van afwijken, wat in dit geval ook is gebeurd. Critici van het advies wijzen erop dat de beoordeling deels is gebaseerd op interpretaties van zichtlijnen, openheid en landschappelijke waarden, die niet eenduidig vastliggen.

Daarnaast speelt mee dat het gaat om een tijdelijke plaatsing van maximaal tien jaar. Voorstanders benadrukken dat Park Sonsbeek zich in de loop der tijd vaker heeft ontwikkeld en dat toevoegingen aan het landschap niet ongebruikelijk zijn. Volgens oud-boswachter Jeroen Glissenaar maakten ook eerdere bouwwerken deel uit van het park.

Gewicht Feestaardvarken

De Vrienden van Sonsbeek wijzen daarnaast op het gewicht van het kunstwerk en mogelijke gevolgen voor bodem en waterhuishouding. Zij vrezen dat de plaatsing kan leiden tot verdichting van de grond en een grotere kans op wateroverlast.

Tegelijkertijd is die relatie niet zonder meer vastgesteld. Het gewicht van het kunstwerk wordt verdeeld over een fundering van stelconplaten en zand, juist bedoeld om de druk op de bodem te beperken. Volgens de gemeente is bovendien onderzoek gedaan naar de geschiktheid van de locatie. Het verband dat wordt gelegd met mogelijke overstromingen blijft daarmee vooralsnog een inschatting en geen vaststaand gevolg van de plaatsing.

Tot slot vallen nog enkele details op in de discussie. Zo wordt regelmatig gewezen op de hoogte van het kunstwerk, terwijl die hoogte vooral wordt bepaald door de omhooggerichte snuit en niet het gehele beeld betreft. Ook wordt aangevoerd dat bewoners in de omgeving nauwelijks aanpassingen aan hun woning mogen doen. In de praktijk blijkt dat dergelijke aanpassingen in overleg met de gemeente vaak wel mogelijk zijn.

Daarnaast wordt in andere media gewezen op zorgen over mogelijke overlast, bijvoorbeeld door spelende kinderen of hangjongeren. Daarmee lijkt het debat zich niet alleen te richten op het kunstwerk zelf, maar ook op het toekomstige gebruik van het park.

De Vrienden van Sonsbeek roepen ondertussen actief inwoners op om bezwaar te maken tegen de vergunning. Daarbij helpen zij bewoners zelfs bij het indienen van een bezwaarschrift bij de gemeente Arnhem. Op de website schrijft de organisatie: “Heeft u hulp nodig bij het invullen van het bezwaar, neem dan contact op. Dan helpen we jou.”