ARNHEM – De gemeente Arnhem is in de laatste maand van 2025 overspoeld met afvalklachten. Dat blijkt uit een dataonderzoek van de Arnhemsche Courant. In totaal kwamen er meer dan 1.100 afvalmeldingen binnen. Zelfs na correctie van dubbele meldingen bleven er nog ruim duizend over. De meeste klachten gingen over overvolle containers en afval dat naast containers werd geplaatst. De grootste piek in meldingen was rond half december en in de laatste drie dagen van de maand.
Klachten per wijk
De meeste klachten en meldingen kwamen uit Klarendal, gevolgd door Sint Marten, Presikhaaf en het centrum. Opvallend in het centrum is dat bewoners klagen over winkeliers en restaurants die ondergrondse containers en prullenbakken volproppen met bedrijfsafval. De containers zijn uitsluitend bedoeld voor huishoudelijk afval en de prullenbakken voor bezoekers aan de binnenstad. Winkeliers en restaurants moeten zelf zorg dragen voor hun afval. Overtreders worden in sommige meldingen zelfs met naam en toenaam genoemd door bewoners van de binnenstad. In de binnenstad zijn relatief weinig ondergrondse afvalcontainers.
Afval naast de container
Veruit de meeste meldingen gaan over volle containers en afval naast containers. Dat laatste betreft vaak vuilniszakken die niet meer in de ondergrondse container passen omdat deze vol zit, maar ook afval dat er überhaupt niet in past, zoals koffers, banken, kasten, matrassen en andere meubelstukken. Veel meldingen gaan bovendien over containers die niet meer openen omdat de klep vastzit, vermoedelijk doordat de container vol is.
Zorgen over vuurwerk
Opvallend zijn ook de vele zorgen rondom vuurwerk in combinatie met afval. Bewoners melden vernielingen aan afvalbakken door vuurwerk en spreken hun angst uit voor brandgevaar. Zo meldt een bewoner dat een prullenbak waarschijnlijk door vuurwerk is vernield. Een andere melder schrijft dat er afval naast een ondergrondse container staat en vraagt of dit zo snel mogelijk kan worden verwijderd in verband met vuurwerkoverlast in de wijk.
Vervuilers worden beloond
Mensen die hun afval naast containers dumpen, worden feitelijk beloond: na een melding komt de gemeente het afval doorgaans ophalen. Het adres van de vervuiler is in veel gevallen niet te achterhalen. Hoeveel boetes er worden uitgedeeld, is onduidelijk.
Afvaltoerisme
Bewoners maken ook melding van zogenoemd afvaltoerisme. Zij noteren kentekens van auto’s en maken soms foto’s en video’s. Het gaat daarbij om mensen die niet in Arnhem wonen, maar hier toch hun afval dumpen omdat dat gratis kan. In sommige omliggende gemeenten moet per afvalzak worden betaald, waardoor uitwijken naar Arnhem aantrekkelijker wordt. Arnhemmers betalen uiteindelijk de rekening voor dit extra afval.
Veel afval in december
Traditioneel is er in december vele malen meer afval dan in andere maanden. In november was dat aanzienlijk minder. Dat komt doordat mensen in december opruimen en er veel meer verpakkingen zijn, bijvoorbeeld van cadeaus. Daarnaast is december een maand waarin mensen verhuizen. Sommige bewoners hebben geen afvalpas en hebben daardoor geen toegang tot de afvalbrengstations om grofvuil af te voeren. Zij dumpen het afval daarom naast containers. In de meeste gevallen gaat het om afval rond de locaties van ondergrondse containers en niet om willekeurige plekken op straat. Containers worden zo gezien als verzamelplek voor grofvuil.
Containers open of dicht
De Arnhemse gemeenteraad is verdeeld over de vraag of containers publiek toegankelijk moeten zijn of alleen met een pasje geopend kunnen worden. Voor beide standpunten bestaan argumenten. In 2025 stemde een meerderheid van de gemeenteraad voor het opnieuw sluiten van de afvalcontainers. De containers blijven gratis toegankelijk, maar kunnen alleen worden geopend met een afvalpas. Ieder adres in Arnhem heeft één afvalpas, zodat iedere inwoner gratis afval kan aanbieden bij een ondergrondse container. Ondernemers en bewoners van buiten Arnhem hebben geen afvalpas. Dat scheelt afval in de containers. Tegelijkertijd kan een gesloten container zorgen voor meer bijplaatsingen. Adressen hebben vaak maar één pas en niet alle bewoners weten waar deze zich bevindt, bijvoorbeeld bij kamerverhuur.
Het Arnhemse afvalbeleid is daarmee opnieuw onderwerp van debat bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart van dit jaar. Hoewel een meerderheid destijds voor het sluiten van de afvalcontainers stemde, zijn er partijen die dat besluit willen terugdraaien.
Besluiten in de lokale politiek in Arnhem kunnen ook effect hebben buiten de gemeente. Afvaltoerisme is daar een voorbeeld van. Hoe kun je als lokale politiek nu besluiten om de containers open te gooien terwijl de omringende gemeente diftar hebben ingevoerd. Dat is politiek bedrijven met de oogkleppen op. De inwoners van Arnhem betalen de rekening. Er is gebrek aan goede regelgeving, effectieve en voldoende handhaving en de lokale politiek kijkt ernaar, vergadert en kijk verder besluiteloos en ineffectief toe. Wat een kleuterklas bij elkaar (in dit dossier).