ARNHEM – Terwijl kernenergie opduikt in de Arnhemse verkiezingsprogramma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart, vestigt zich met ULC-Energy ook een bedrijf in de stad dat zich bezighoudt met kleine modulaire kernreactoren, zogenoemde Small Modular Reactors (SMR’s). Zowel de Arnhemse VVD als het CDA noemen kernenergie expliciet als mogelijke energiebron voor de toekomst.
De VVD schrijft in haar programma dat Arnhem geen nieuwe windmolens binnen de gemeentegrenzen moet krijgen. In plaats daarvan wil de partij onder meer inzetten op samenwerking rond een kleine nucleaire installatie, naast andere technologieën zoals waterstof en grootschalige batterijopslag. Het CDA stelt dat er in de energietransitie geen taboes moeten zijn. De partij noemt daarbij specifiek kleine modulaire reactoren als mogelijke bron van schone energie.
Bedrijf rond SMR-technologie naar Arnhem
Arnhem wordt ondertussen ook een plek waar bedrijven rond deze technologie actief zijn. Het internationale energiebedrijf ULC-Energy opent een kantoor op de Electricity Campus in Arnhem.
Het bedrijf houdt zich bezig met de ontwikkeling van projecten rond Small Modular Reactors. Dat zijn kleinere kernreactoren die modulair worden gebouwd en minder vermogen hebben dan traditionele kerncentrales. Volgens voorstanders kunnen ze sneller gebouwd worden en een stabiele aanvulling vormen op energie uit zon en wind.
De Electricity Campus op het voormalige KEMA-terrein geldt al langer als een belangrijk centrum voor energiebedrijven. Organisaties als netbeheerder TenneT, Alliander en verschillende onderzoeksinstellingen zijn hier gevestigd.
Wat is een SMR?
Small Modular Reactors zijn kernreactoren met een vermogen van ongeveer 10 tot 300 megawatt. Dat is aanzienlijk minder dan een traditionele kerncentrale, die vaak meer dan 1000 megawatt produceert. Afhankelijk van de grootte kan één SMR elektriciteit leveren voor ongeveer 120.000 tot 300.000 huishoudens. Daarmee zou één grotere SMR theoretisch voldoende stroom kunnen leveren voor een stad van de omvang van Arnhem. Door hun kleinere schaal zouden SMR’s sneller en goedkoper te bouwen zijn. Voorstanders zien ze daarom als een mogelijke oplossing voor de groeiende vraag naar elektriciteit.
Kleine kernreactoren zijn overigens niet volledig nieuw. Vergelijkbare compacte reactoren worden al tientallen jaren gebruikt in nucleaire onderzeeërs en vliegdekschepen. Die leveren energie voor de voortstuwing en elektriciteit aan boord en kunnen jarenlang draaien zonder nieuwe brandstof. De SMR’s waar energiebedrijven nu aan werken zijn bedoeld voor civiele elektriciteitsproductie op land.
Bouw duurt jaren
Tegelijk staat de technologie nog relatief aan het begin van de ontwikkeling. Wereldwijd bestaan er enkele projecten, onder meer in Rusland en China, maar grootschalige toepassing in Europa wordt pas over één tot twee decennia verwacht. Ook de bouwtijd speelt een rol. Zelfs wanneer een ontwerp al beschikbaar is, duurt het doorgaans minstens vijf tot zeven jaar voordat een reactor gebouwd en operationeel is. Inclusief vergunningen en voorbereiding kan het proces aanzienlijk langer duren.
Ambities en kritiek
Naast enthousiasme is er ook kritiek op de technologie. Energie-analisten wijzen erop dat veel projecten zich nog in de ontwikkelingsfase bevinden en dat het jaren kan duren voordat SMR’s daadwerkelijk op grote schaal elektriciteit leveren. Daarnaast blijft, net als bij andere kerncentrales, het vraagstuk van radioactief afval bestaan. De splijtstof die in kernreactoren wordt gebruikt bevat uranium, een grondstof die wordt gewonnen in landen als Kazachstan, Canada en Australië. Na gebruik blijft er hoogradioactief afval over dat zeer langdurig veilig moet worden opgeslagen. Ook speelt de vraag of kleinere reactoren economisch concurrerend zijn met andere energiebronnen, zoals wind- en zonneparken.
Voor Arnhem betekent de discussie voorlopig vooral dat kernenergie, naast wind, zon en waterstof, onderdeel wordt van het bredere debat over de toekomstige energievoorziening. De komst van een bedrijf dat zich met SMR-technologie bezighoudt, maakt dat onderwerp nu ook lokaal zichtbaarder.
